Prostat Kanseri

Prostat kanseri, erkeklerde idrar kanalının (üretranın) çevresini saran ve meni üreten prostat bezindeki hücrelerin kanserleşmesiyle oluşur. Genellikle yavaş ilerler ve erkeklerde en sık görülen kanserlerden biridir; erken yakalandığında tedavi şansı yüksektir.

Erken evrede genellikle belirti vermez; ilerledikçe idrar yapma zorluğu, sık tuvalete gitme, idrar yollarında tıkanma, idrarda veya menide kan, erektil işlev bozukluğu ve bel/kalça ağrısı görülebilir. Bu belirtiler prostat büyümesinden (iyi huylu) de kaynaklanabileceğinden, kesin tanı için PSA testi ve biyopsi gerekir.

Yaş en önemli faktördür (50 yaş sonrası belirgin artar); ailesinde prostat, meme veya yumurtalık kanseri öyküsü olanlar, genetik yatkınlığı (ör. BRCA genleri) olanlar ve belirli etnik gruplar daha yüksek risk taşır. Yaş ve genetik değiştirilemezken, sağlıklı beslenme ve düzenli hareket hastalığı önlemeye yardımcı olur.

Teşhis; PSA (prostat spesifik antijen) kan testi ve parmakla muayene ile başlar; yüksek veya şüpheli durumda transrektal ultrason eşliğinde prostat biyopsisi yapılır. Patolojik incelemeyle kanser varlığı ve agresifliği (Gleason skoru) belirlenir. PSA yüksekliği tek başına tanı koydurmaz.

Hastalığın evresine ve hastanın genel durumuna göre; aktif izlem (yavaş seyirli vakalarda), cerrahi (prostatın çıkarılması), radyoterapi, brakiterapi, hormon tedavisi, kemoterapi ve hedefli tedaviler uygulanabilir. Tedavi kararı üroloji ve onkoloji uzmanının birlikte değerlendirmesiyle verilir; herki seçeneğin farklı riskleri ve yan etkileri vardır.