Moderna cilt kanseri aşısı melanomda nüksetmeyi yüzde 42 azalttı

Moderna ve Merck’in geliştirdiği kişiye özel mRNA kanser aşısı, melanom (cilt kanseri) hastalarında nüksetme ve ölüm riskini yüzde 42 azalttı. Faz 3 klinik çalışma sonuçları, tümörleri ameliyatla alınan 1.137 hasta üzerinde aşıların bağışıklık sistemini eğitebildiğini kanıtlarket, cilt kanseri tedavisinde yeni bir dönem müjdesi verdi.

Cilt Kanseri Aşısı Nasıl Çalışıyor?

Aşı, hastanın tümöründen alınan genetik örneklerle kişiye özel tasarlanıyor. mRNA teknolojisi (Covid-19 aşılarında da kullanılan genetik bilgi taşıyan molekül yöntemi) ile vücudun bağışıklık sistemine, kanser hücrelerinin yüzeyindeki neoantijenleri (tümör mutasyonlarının ürettiği yeni proteinler) tanıması ve yok etmesi öğretiliyor. Aşı, pembrolizumab (marka adı Keytruda) adlı immünoterapi ilacıyla birlikte uygulanıyor. Pembrolizumab, bağışıklık sistemini kanserle savaştıran hücreleri serbest bırakan bir tedavidir.

“Vücudu kanseri tanıması ve onu yok etmesi için etkili bir şekilde bağışık hale getirdiniz. Bu uzun, çok uzun zamandır kurulan bir hayaldi.”

Bu sözler, çalışmaya katılan Merck Onkoloji Klinik Geliştirme Başkanı Dr. Marjorie Green’e ait. Amerikan Kanser Araştırmaları Derneği Seçilmiş Başkanı Dr. Robert Vonderheide ise sonuçların “en büyük kırılma noktalarımızla aynı seviyede” olduğunu belirtti.

Melanom Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Melanom, cilt kanserinin en ölümcül türüdür ve dünya çapında yıllık 330 bin yeni vaka bildiriliyor. Hastalık, cildin pigment üreten hücrelerinden (melanosit) kaynaklanır ve erken evrede yakalandığında cerrahi olarak alınabilir. Ancak ileri evrede diğer organlara yayılarak ölümcül olabilir. Risk faktörleri arasında aşırı güneş maruziyeti, açık ten rengi ve ailesel yatkınlık bulunur.

Sık Sorulan Sorular

Cilt kanseri aşısı ne zaman piyasaya çıkacak? Moderna CEO’su Stéphane Bancel, aşının önümüzdeki yıl piyasaya sürülebileceğini açıkladı. Şirketler onay başvurularını hızla ilerletmeyi planlıyor.

Aşının yan etkileri var mı? Çalışmada hastalara 9 doz aşı uygulanmış olsa da, ciddi yan etkiler hakkında detaylı veriler henüz tam olarak paylaşılmadı. İmmünoterapi ilaçlarının genel yan etkileri arasında yorgunluk ve bağışıklık kaynaklı reaksiyonlar sayılabilir.

Bu aşı diğer kanser türlerinde de işe yarayacak mı? Moderna, mRNA aşısını akciğer, mesane ve böbrek kanseri gibi diğer türlerde de test etmeyi planladığını duyurdu. Ancak uzmanlar melanom’un immünoterapiye iyi yanıt veren bir tür olduğunu, diğer kanserlerde benzer sonuçların garantili olmadığını belirtiyor.

Sonuç

Moderna ve Merck’in melanom aşısı, kanser tedavisinde mRNA teknolojisinin ilk büyük başarısını temsil ediyor. Çalışma, “genel hayatta kalma” (hastaların ne kadar uzun yaşadığı) konusunda kesin kanıt sunmasa da, nüksetme riskindeki düşüş umut verici. Veriler Cumartesi günü Madrid’deki Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği (ESMO) Kongresi’nde sunulacak; ancak bazı verilerin sızması üzerine şirketler sonuçları erken açıklamak zorunda kaldı.