mRNA kanser aşısı melanomda nüks riskini yüzde 42 azaltıyor

Moderna ve Merck’in ortaklaşa geliştirdiği mRNA kanser aşısı intismeran autogene, melanom (cilt kanserinin en ölümcül türü) hastalarında kanserin nüks etme veya ölüm riskini standart tedaviye göre yüzde 42 oranında azalttı. Madrid’de düzenlenen Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği (ESMO) 2026 Kongresi’nde açıklanan Faz 3 INTerpath-001 çalışması, 1.137 hastayı kapsıyor ve kişiselleştirilmiş mRNA tabanlı bir kanser terapisinin ilk başarılı Faz 3 sonucu olarak tarihe geçti.

mRNA Kanser Aşısı Nasıl Çalışıyor?

İntismeran autogene, her hastanın tümöründeki benzersiz mutasyonlardan (neoantijenler) yola çıkarak özel olarak üretilen kişiselleştirilmiş bir tedavidir. Covid-19 aşılarında kullanılan mRNA teknolojisiyle geliştirilen aşının çalışma mantığı şöyledir: Hastanın tümör örneğinden elde edilen mutasyon profili, sentetik bir mRNA molekülüne kodlanır. Bu mRNA vücuda verildiğinde bağışıklık sistemi, kanser hücrelerinin yüzeyindeki özgün proteinleri tanımayı öğrenir ve onlara karşı saldırı başlatır. Aşı, Merck’in immünoterapi ilacı Keytruda (pembrolizumab) ile birlikte uygulanıyor. Keytruda, bağışıklık sisteminin frenlerini kaldıran bir kontrol noktası inhibitörüdür.

“INTerpath-001, cerrahi ile çıkarılmış melanom hastalarında standart bakım olan Keytruda’ya kıyasla nükssüz sağkalım ve uzak metastazsız sağkalımda klinik olarak anlamlı bir iyileşme gösteren ilk Faz 3 çalışmadır. Bu, immünoterapinin ortaya çıkışından bu yana melanom tedavisindeki en önemli gelişmelerden birini temsil ediyor.”

Bu sözler, çalışmanın baş araştırmacısı ve Avustralya Melanom Enstitüsü Tıbbi Direktörü Prof. Georgina Long’a ait. Merck Araştırma Laboratuvarları Başkanı Dr. Dean Y. Li ise sonuçların intismeran’ın küratif potansiyelini güçlendirdiğini belirtti.

Calışma Detayları ve İstatistikler

Çalışmaya, cerrahi ile tamamen çıkarılmış evre IIB-IV melanom tanısı almış hastalar alındı. Hastalar iki gruba ayrıldı: bir grup intismeran artı Keytruda kombinasyonu, diğer grup sadece Keytruda aldı. Ortalama 24,6 aylık takip sonrasında kombinasyon kolunda nüks veya ölüm riski yüzde 42 azaldı (HR=0.58). Uzak metastaz veya ölüm riski ise yüzde 38 düştü. İki yılın sonunda kombinasyon grubundaki hastaların yüzde 82,2’si kansersiz hayatta kalırken, bu oran sadece Keytruda alan grupta yüzde 70’ti. Aşının bağışıklık sistemi eğitimi tamamladığı altıncı aydan sonra nüks riskindeki düşüş yüzde 58’e ulaştı.

Sık Sorulan Sorular

Bu aşı kimlere uygulanacak? Cerrahi ile tümörü tamamen çıkarılmış evre IIB-IV melanom hastalarına adjuvan (destekleyici) tedavi olarak verilir. Henüz FDA onayı alınmadı; klinik deneme aşamasındadır.

mRNA kanser aşısının yan etkileri var mı? Güvenlik profili daha önceki çalışmalarla tutarlı bulundu. En sık görülen yan etkiler enjeksiyon bölgesinde reaksiyon ve grip benzeri belirtilerdir.

Bu aşı diğer kanser türlerinde de işe yarar mı? Moderna ve Merck, intismeran’ı akciğer kanseri ve diğer tümör türleri için de araştırıyor. Çalışma, diğer kanser türleri için de umut vadetmektedir.

Sonuç

ESMO 2026’da sunulan bu veriler, kişiselleştirilmiş mRNA kanser aşılarının tıbbın yeni bir alanını açtığını gösteriyor. İntismeran autogene, melanom tedavisinde bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor ve diğer kanser türlerinde de benzer yaklaşımların kapısını aralıyor. Tedavinin ruhsat alması için düzenleyici başvuruların yakında yapılması beklenmektedir.