Kolon Kanseri

Kolon kanseri, kalın bağırsağın (kolon) veya en sondaki bölümü olan rektumun iç yüzeyini döşeyen hücrelerin kanserleşmesiyle oluşur. Genellikle polipler adı verilen iyi huylu oluşumlardan zamanla gelişir; bu yüzden erken teşhis ve polip takibi ile önlenebilir bir kanser türüdür. Kolorektal ve kalın bağırsak kanseri terimleri de aynı hastalığı ifade eder.

Başlıca belirtiler: dışkıda kan (gizli veya görünür), dışkılama alışkanlığında değişiklik (kabızlık veya ishal), sürekli dışkılama hissi, karın ağrısı ve kramplar, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve demir eksikliği anemisi. Erken dönemde belirti vermeyebileceği için 45-50 yaş sonrası düzenli tarama önemlidir.

Risk faktörleri: ileri yaş, ailede kolon kanseri veya poliplerin öyküsü, inflamatuvar bağırsak hastalıkları (ülseratif kolit, Crohn), sağlıksız beslenme (işlenmiş et ve kırmızı et fazlalığı, lif eksikliği), obezite, hareketsiz yaşam, sigara ve alkoldür. Dengeli ve lifli beslenme ile düzenli hareket riski azaltır.

Teşhis; gaitada gizli kan testi ve kolonoskopi ile konur; dışkıda kan testi taramada, kolonoskopi ise polip veya tümörün doğrudan görülüp biyopsi alınmasında kullanılır. Kesin tanı, biyopsi örneğinin patolojik incelenmesiyle yapılır. Tarama kapsamında 45-50 yaş sonrası düzenli kolonoskopi önerilir.

Tedavi evresine göre; polip veya erken tümörün kolonoskopik çıkarılması, cerrahi (etkilenen bağırsak bölümünün çıkarılması), kemoterapi, radyoterapi, hedefli tedaviler ve immünoterapi uygulanabilir. Erken yakalandığında tedavi başarı oranı yüksektir; bu yüzden düzenli tarama hayati önem taşır.