Kolon kanserinde ctDNA kemoterapi dozunu ayarladi: Sinir hasari azaldi

PEGASUS faz 2 çalışması, kolon kanserinde ameliyat sonrası kemoterapi şiddetinin kan testiyle belirlenen tümör DNA’sı (ctDNA) seviyesine göre ayarlanabileceğini gösterdi. İtalya ve İspanya’daki 11 merkezden 135 hasta üzerinde yürütülen çalışmada, ctDNA negatif çıkan hastalarda daha hafif kemoterapi verildi ve sinir hasarı (nörotoksisite) belirgin biçimde azaldı; ancak çalışma birincil hedefine ulaşamadı. Sonuçlar Eylül 2026’da Nature Cancer dergisinde yayımlandı.

Kolon kanserinde ctDNA rehberliğinde tedavi nasıl işliyor?

Çalışmada, ameliyat sonrası kanda dolaşımdaki tümör DNA’sı (kanser hücrelerinden kana karışan DNA parçaları) arandı. İki ayrı ölçümde ctDNA negatif çıkan hastalara sadece kapecitabin adlı hap kemoterapi altı ay boyunca verildi; ctDNA pozitif çıkanlara ise daha güçlü CAPOX (kapecitabin + oksaliplatin) tedavisi uygulandı. Kalıcı pozitiflikte tedavi FOLFIRI (folinik asit, fluorourasil ve irinotekan) kombinasyonuna yükseltildi.

Standart tedavide oksaliplatin kullanımı, hastalarda kalıcı sinir hasarına yol açabiliyor. PEGASUS’ta ctDNA rehberliğinde oksaliplatin doz azaltımı yapıldığında nörotoksisite, tarihsel karşılaştırma grubuna göre yüzde 43.2 oranında azaldı.

“ctDNA izlemiyle tümör moleküler karakterizasyonunu birleştiren PEGASUS, statik risk sınıflamasının ötesine geçen ve biyolojik bilgiye dayalı tedavi uyarlamasını mümkün kılan yeni nesil adjuvan çalışmalar için bir çerçeve sunuyor.”

Çalışmanın sonuçları ne gösterdi?

Ameliyat sonrası 135 hastanın 35’inde (yüzde 26) ctDNA pozitif saptandı. Üç yıllık hastalıksız sağkalım, ctDNA pozitif hastalarda yüzde 58.4 iken, negatif hastalarda yüzde 82.8 oldu. ctDNA pozitifliğinin nüks riskini 2.7 kat artırdığı görüldü.

Ancak ctDNA negatif grupta iki yıllık nükssüzlik oranı yüzde 88 olarak gerçekleşti; bu, önceden belirlenen en az yüzde 92 hedefinin altında kaldı ve çalışmanın birincil sonlanım noktası karşılanmadı. Tarihsel TOSCA kohortuyla karşılaştırmada hastalıksız sağkalım benzerdi (yüzde 79.7’ye karşı yüzde 82.2).

Sık Sorulan Sorular

ctDNA testi kolon kanserinde ne işe yarıyor? Ameliyat sonrası kanda tümör DNA’sı arayarak, hastada kalan mikroskobik kanser riskini belirler ve kemoterapi şiddetini buna göre ayarlamaya yardımcı olur.

PEGASUS çalışması başarılı mıydı? Birincil hedefini kaçırdı; ancak ctDNA negatif hastalarda kemoterapi azaltımı sinir hasarını önemli ölçüde azalttı ve ctDNA pozitifliği güçlü bir kötü prognoz göstergesi olduğunu doğruladı.

Bu yöntem kliniğe ne zaman girecek? Faz 2 sonuçları nedeniyle rastgeleli faz 3 çalışmalar gerekiyor; ctDNA rehberliğinde tedavi henüz standart bakımın parçası değil.

Sonuç

PEGASUS, sıvı biyopsi (kan testi) ile kemoterapi dozunu ayarlamanın operasyonel olarak mümkün olduğunu kanıtladı. ctDNA pozitif hastalarda nüks riskinin belirgin yüksek olması, bu gruba yönelik yeni tedavi stratejilerine ihtiyaç olduğunu ortaya koydu. Çalışma, rastgeleli faz 3 doğrulama çalışmaları için zemin hazırlıyor.