mRNA kanser aşısında faz 3 başarısı: Melanomda umut vadeden sonuç

Moderna ve Merck’in birlikte geliştirdiği kişiye özel mRNA kanser aşısı, cilt kanserinin en tehlikeli türü olan melanomda yürütülen geniş kapsamlı faz 3 çalışmada iki ana hedefe ulaştı. İntismeran autogene adlı tedavinin immünoterapi ilacı pembrolizumab (Keytruda) ile birlikte kullanılması, hastalığın tekrarlamasını ve uzak organlara yayılmasını tek başına immünoterapiye kıyasla anlamlı ölçüde geciktirdi. Sonuç, mRNA teknolojisiyle üretilen kişiselleştirilmiş bir kanser tedavisinin kaydedilen ilk pozitif faz 3 verisi olması bakımından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.

mRNA kanser aşısı nasıl çalışıyor?

İntismeran, klasik anlamda hastalığı önleyen bir aşı değil; kanser ortaya çıktıktan sonra uygulanan kişiye özel bir tedavi. Hastadan alınan tümör dokusunun genetik dizilimi çıkarılıyor, kanser hücrelerinde bulunup sağlıklı hücrelerde olmayan mutasyonlar (neoantijenler) belirleniyor ve en fazla 34 hedef seçilerek yalnızca o hasta için bir mRNA dizisi üretiliyor. Hazırlık süreci yaklaşık altı hafta sürüyor. mRNA (mesajcı ribonükleik asit), bağışıklık sistemine kanser hücresini hangi işaretlerden tanıyacağını öğretiyor; pembrolizumab ise bağışıklığın üzerindeki freni kaldırıyor. mRNA, DNA’ya karışmadan görevini tamamladıktan sonra vücutta parçalanıyor.

“Merck’le birlikte bu yöntemin akciğer, mesane ve böbrek gibi diğer kanser türlerindeki etkisini inceliyoruz.”

sözleri Moderna CEO’su Stéphane Bancel’e ait.

Melanom (cilt kanseri) hakkında bilinmesi gerekenler

Melanom, pigment üreten hücrelerden kaynaklanan ve cilt kanserlerinin en ölümcül türü sayılan hastalıktır. Çalışmaya tümörü ameliyatla tamamen çıkarılmış IIB-IV evre aralığında yüksek riskli 1.137 hasta katıldı; bu grupta hastalığın geri dönme riski belirgindir. Uzmanlar, benlerdeki şekil, renk ve boyut değişikliklerinin ihmal edilmemesi ve düzenli cilt muayenesinin erken tanı için kritik olduğunu vurguluyor.

Sık Sorulan Sorular

mRNA kanser aşısı onaylandı mı? Hayır. Elimizde şirketlerin üst düzey sonuç açıklaması var; ayrıntılı veriler henüz bilimsel bir toplantıda sunulmadı ve tedavinin yaşam süresini uzatıp uzatmadığı bilinmiyor.

mRNA kanser aşısı kimlere uygulanabiliyor? Şimdilik yalnızca araştırma kapsamında, ameliyatla tümörü çıkarılmış yüksek riskli melanom hastalarına. Sağlıklı kişilerde koruyucu amaçla kullanılmıyor.

Diğer kanser türlerinde de denenecek mi? Moderna ve Merck akciğer, böbrek ve mesane kanserinde faz 2 ve faz 3 çalışmalar sürdürüyor; BioNTech’in de HPV, pankreas ve kolorektal kanser programları bulunuyor.

Sonuç

Faz 3 sonucu, kanserde “herkese aynı tedavi” anlayışının yerine kişiye özel yaklaşımların geçtiğinin en güçlü sinyallerinden biri. Önceki faz 2b çalışmanın beş yıllık izleminde kombinasyon, nüks veya ölüm riskini yüzde 49 azaltmıştı. Şimdi gözler, ayrıntılı verilerin sunulacağı bilimsel toplantılarda ve olası onay sürecinde.