Gama Delta T Hücreleri: Akciğer Kanserinde Bağışıklığın Yeni Silahı

Avustralya’daki Walter and Eliza Hall Institute (WEHI) araştırmacıları, küçük hücreli akciğer kanserine (SCLC) karşı savaşabilen daha önce göz ardı edilmiş bir bağışıklık hücresi keşfetti. Gama delta T hücreleri adı verilen bu özelleşmiş hücreler, tümörler bağışıklık sisteminden saklansa bile kanser hücrelerini tanıyıp yok edebiliyor. Cancer Cell dergisinde yayımlanan çalışma, bu hücreleri bol barındıran hastaların daha uzun yaşadığını ortaya koyuyor.

Küçük Hücreli Akciğer Kanseri Nedir?

Küçük hücreli akciğer kanseri (SCLC), akciğer kanserinin en agresif türüdür ve dünya genelinde teşhis konan hastaların yalnızca yüzde 7’sinden azı beş yıl hayatta kalıyor. İmmünoterapi (bağışıklık sistemini kanserle savaştıracak şekilde güçlendiren tedavi) bazı kanser türlerinde büyük başarı sağlamış olsa da SCLC’de etkisi sınırlı kaldı. Tümörler, bağışıklık sisteminin klasik savunma hücrelerinin (alfa-beta T hücreleri) tanımasına engel olan bir “görünmezlik” mekanizması geliştiriyor.

“On yıllardır küçük hücreli akciğer kanserinin bağışıklık sisteminden saklanmada son derece yetenekli olduğunu biliyorduk. Biz de bu görünmezliğin ardına sızmış görünen bir bağışıklık hücresi bulduk.”

Gama Delta T Hücreleri Nasıl Çalışıyor?

WEHI ekibi, mini tümörler adı verilen laboratuvar modeli üzerinde çalıştı. Victorian Cancer Biobank aracılığıyla hastalardan alınan doku örnekleriyle Royal Melbourne Hospital işbirliğinde oluşturulan bu mini tümörler, SCLC’nin şimdiye kadar geliştirilmiş en gerçekçi laboratuvar modeli. Hastaların kendi kanından alınan gama delta T hücreleri bu modellere eklendiğinde, hücreler kanser hücrelerini son derece etkili biçimde tanıyıp yok etti.

İlaçlarla Güçlendirme Mümkün mü?

Araştırmacılar, mevcut ilaçların bu hücreleri güçlendirebileceğini de gösterdi. Zoledronat (osteoporoz ve kemik kanseri tedavisinde onaylı bir ilaç), gama delta T hücrelerinin sayısını artırıp kanser tanıma yeteneklerini güçlendiriyor. Tarlatamab ise bir mıknatıs gibi hücreleri kanserle yakın temas getiriyor. Birlikte kullanıldıklarında kanser öldürücü kapasite önemli ölçüde artıyor.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi hastalara ne zaman ulaşacak? Çalışma laboratuvar aşamasında; WEHI ekibi Doherty Institute ile işbirliği yaparak bulguları klinik ilaca dönüştürmeyi hedefliyor.

Gama delta T hücreleri nedir? Klasik T hücrelerinden farklı bir tanıma mekanizmasına sahip bağışıklık hücreleridir; tümörlerin saklanma stratejisini atlatma avantajı taşıyor.

Küçük hücreli akciğer kanseri kimlerde görülür? Genelde uzun süreli sigara içenlerde ortaya çıkar; hızlı yayılır ve erken tanı zor olduğundan çoğu hasta ileri evrede teşhis edilir.

Sonuç

Keşif, immünoterapiden yararlanamayan SCLC hastaları için yeni bir kapı açıyor. Gama delta T hücrelerinin varlığı ve güçlendirilebilirliği, en agresif akciğer kanseri türüne karşı doğal bir savunma hattı oluşturuyor. WEHI’nin Doherty Institute ile sürdürdüğü çalışma, bu bulguların klinik tedaviye dönüşmesi için bir ilk adım.