Akciğer kanserinde bağışıklık sisi: tümör öncesi tespit dönemi

Akciğer kanseri, tümör oluşmadan aylar veya yıllar önce bağışıklık sisteminde bir “sis” tabakası yaratan hücrelerden haber veriyor. University College London (UCL) araştırmacıları, düzenleyici T hücrelerinin (Treg) kademeli olarak biriktiğini ve bu birikimin ön-kanser lezyonlarının bağışıklık sistemi tarafından fark edilmesini engellediğini ortaya koydu. Nature dergisinde yayımlanan çalışma, prototip kan testleriyle bu “bağışıklık sisi”ni tespit etmenin ve ilaçla geri çevirmenin mümkün olduğunu gösterdi.

Bağışıklık Sisi Nedir ve Akciğer Kanserini Nasıl Etkiliyor?

Düzenleyici T hücreleri (Tregler), bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesini önleyen özelleşmiş hücrelerdir. Ancak UCL ekibi, bu hücrelerin akciğer kanseri gelişmeden aylar hatta yıllar önce birikmeye başladığını ve diğer bağışıklık hücrelerini baskılayarak ön-kanser lezyonlarının (kanser öncesi doku değişikliklerinin) fark edilmesini engellediğini belirledi. Araştırma, uzun süredir devam eden akciğer kanseri tarama programlarına katılan kişilerden alınan kan ve doku örnekleri ile fare modelleri üzerinde yürütüldü.

“Hedeflediğimiz şey yalnızca kanserin gelişmekte olduğunu saptamak değildi; bu bağışıklık sisini hedefleyerek müdahale edip tümör oluşumunu durdurmak da mümkündü. Bu bize akciğer kanserini önlemek için yeni yollar verebilir.”

Bu sözler, çalışmayı yürüten UCL öğretim üyesi Doç. Dr. James Reading’e ait. Reading, “Yüksek risk altındaki kişilerde akciğer kanserini önlemenin yeni yollarına acilen ihtiyacımız var” dedi.

Kanser Öncesi Dönem Nasıl Yakalanıyor?

Ekip, prototip kan testleriyle Treg düzeylerini izlemenin, akciğer kanseri riski artan kişileri ya da hastalığın erken formuna sahip hastaları belirlemeye yardımcı olabileceğini buldu. Daha sonra, belirli bağışıklık süreçlerini hedefleyen bir ilacın Treglerin bağışıklık baskılayıcı etkisini geri çevirebileceğini keşfettiler. Laboratuvar deneylerinde bu yaklaşım, tümör geliştiren hayvanların oranını yarıya indirdi ve büyük tümör oluşumunu tamamen engelledi.

Sık Sorulan Sorular

Bağışıklık sisi nedir? Düzenleyici T hücrelerinin (Treg) kanser gelişmeden önce birikerek diğer bağışıklık hücrelerini baskılaması ve tümör öncesi lezyonların fark edilmesini engellemesidir.

Bu yöntem akciğer kanserini önleyebilir mi? Fare deneylerinde Treg birikimi bir ilaçla geri çevrildiğinde tümör gelişimi yarıya inmiş ve büyük tümör oluşumu tamamen durmuş. İnsanlarda klinik çalışmalar sürüyor.

Kimler risk altında ve nasıl tespit ediliyor? Uzun süreli akciğer kanseri tarama programlarına katılan kişilerin kanında Treg düzeyi izlenerek risk artışı saptanabiliyor. Ağırlıklı olarak sigara içenler ve yüksek risk grupları takip ediliyor.

Sonuç

Çalışma, “kanser önleme” (cancer interception) adı verilen yeni bir yaklaşımın temelini atıyor. UCL Nüfus Sağlığı Bilimleri Fakültesi Dekan Vekili Prof. Dr. Sam Janes, “Kanseri geliştiğinde tedavi etmekten ziyade, kanser öncesi hastalığın üzerine gitmeye yöneliyoruz” dedi. İngiltere’de her yıl yaklaşık 32.800 kişi akciğer kanserinden yaşamını yitiriyor; teşhis sonrası 10 yıllık sağkalım yalnızca yüzde 11. Bu araştırma, tümör oluşmadan önce müdahale edilerek bu istatistiklerin değiştirilebileceğinin ilk somut işaretini sunuyor.