Pankreas kanserinde radyoaktif tutkal: Roma’da dünya ilk tedavi

Roma’daki Agostino Gemelli Üniversitesi Hastanesi, ameliyat edilemeyen pankreas kanserinde dünyada ilk kez radyoaktif biyolojik tutkal içeren bir tedavi uyguladı. YntraDose adlı cihaz, Yttrium-90 (itriyum-90) radyoaktif parçacıkları doğrudan tümörün içine enjekte ederek kanser hücrelerini içeriden yok ediyor ve ameliyat edilemeyen tümörlerin cerrahiye uygun hale gelmesi amaçlanıyor.

Pankreas kanserinde radyoaktif tutkal donemi, BetaGlue Therapeutics’in YntraDose cihaziyla basladi.

Radyoaktif tutkal tedavisi nasıl işliyor?

YntraDose, İtalyan girişimi BetaGlue Therapeutics tarafından geliştirilen deneysel bir cihaz. İşlemde radyoaktif Yttrium-90 parçacıkları taşıyan biyolojik bir matris, ultrason veya bilgisayarlı tomografi (BT) rehberliğinde özel bir iğneyle doğrudan pankreas lezyonunun içine enjekte ediliyor. Matris tümöre yerleşince, yüksek enerjili beta radyasyonu kanseri içeriden hedef alıyor ve çevredeki sağlıklı dokuya zarar verme riskini en aza indiriyor.

“Ameliyat edilemez denilen pankreas tümörlerini cerrahiye uygun hale getirmeyi hedefliyoruz. Radyasyon dozunu hastalığın tam merkezine odaklayarak, pankreas kanserinde geleneksel tedavinin karşısına çıkan zorlukların bir kısmını aşmayı umuyoruz.”

Söz konusu yöntemin temel avantajı, radyasyonun tümörün tam bulunduğu noktaya odaklanabilmesi. Pankreas, vücudun özellikle hassas bölgelerinde yer aldığı için geleneksel radyoterapi çevre dokulara zarar vermeden yeterli doza ulaşmakta zorlanıyor. YntraDose ise beta radyasyonunun dokuda yalnızca birkaç milimetre ilerlemesini sağlayarak dozu tümörde sabit tutuyor.

Pankreas Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Pankreas kanseri (pankreas adenokarsinomu), en agresif ve tedavisi en zor kanser türlerinden biri. Beş yıllık sağkalım oranı yüzde 13,7 civarında. Hastaların büyük bir bölümünde tanı konduğunda tümör ya lokal olarak ilerlemiş ya da başka organlara yayılmış durumda; bu da cerrahi seçeneğini ortadan kaldırıyor. YntraDose gibi neoadjuvan (cerrahi öncesi) yaklaşımlar, tümör küçülterek ameliyat şansı yaratabilir.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi kimlere uygulanabilir? YntraDose şu an İtalya, Belçika ve İngiltere’yi kapsayan uluslararası bir klinik denemenin parçası. Gemelli Hastanesi’nde tedavi edilen ilk hasta, 63 yaşında ilerlemiş ve ameliyat edilemez pankreas adenokarsinomu tanısı almış bir kadın.

İşlem nasıl yapılıyor? Lokal anestezi altında, ultrason veya BT rehberliğinde radyoaktif tutkal tümöre doğrudan enjekte ediliyor. İşlem yaklaşık bir saat sürüyor ve hastaneye yatış gerektirmiyor.

Yan etkileri var mı? İlk hastada işlem sonrası hiçbir komplikasyon görülmedi. 24 saat ve 7. günde yapılan PET-CT kontrolleri radyoaktif maddenin pankreas içinde doğru dağıldığını ve çevre dokulara sıçramadığını doğruladı.

Sonuç

Gemelli Hastanesi’nde uygulanan bu dünya ilk tedavi, ameliyat edilemeyen pankreas kanseri olan hastalar için yeni bir umut kapısı açıyor. İtalya, Belçika ve İngiltere’de sürdürülen çok merkezli denemeden daha fazla hasta verisi geldikçe, YntraDose’un cerrahiye uygun hale getirme oranı ve uzun dönem sağkalıma etkisi netleşecek. YntraDose şu an deneysel bir cihaz ve ticari kullanım için onaylı değil; klinik deneme aşamasında.