Turunçgil flavonoidi akciğer kanseri hücrelerinin göçünü durdurdu

Almanya’daki Friedrich-Alexander Universität Erlangen-Nürnberg (FAU) araştırmacıları, turunçgil, soğan ve karabuğdayda bol bulunan quercetin adlı flavonoidin (bitki kökenli anti-enflamatuar bileşik) akciğer kanseri hücrelerinin bölünmesini yavaşlattığını ve göçünü neredeyse tamamen durdurduğunu laboratuvar ve fare deneylerinde gösterdi. Bulgular Cell Death Discovery dergisinde yayımlandı.

Quercetin akciğer kanseri hücrelerini nasıl etkiliyor?

Çalışmada quercetin, kanser hücrelerinde tümör büyümesinden sorumlu EGFR (epidermal büyüme faktörü reseptörü) ve kanserin bağışıklık sisteminden kaçmasını sağlayan PD-L1 proteinlerinin seviyesini düşürdü. Hücre bölünmesini durduran p53–p21 eksenini aktive eden bileşik, A549 ve H520 akciğer kanseri hücre hatlarında art arda etkili oldu. Doz arttıkça kanser hücrelerinin göçü neredeyse tamamen durdu.

“Quercetin deneylerimizde aynı anda birden fazla noktadan saldırdı. Akciğer kanserine karşı birçok ilaç tek bir molekülü hedeflerken, bu bileşik çoklu hedefler kullandı.” — Prof. Dr. Susetta Finotto, FAU Moleküler Pnömonoloji Bölümü

Akciğer Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Akciğer kanseri dünyada en ölümcül kanser türüdür ve başlıca risk faktörü sigara içimidir. Erken tanıda cerrahi ile tedavi şansı yüksek olsa da ileri evrede seçenekler sınırlıdır. EGFR mutasyonu taşıyan hastalarda hedefe yönelik tedaviler umut verse de direnç sık gelişir. Quercetin gibi çoklu hedefli bileşikler, tek bir yola bağımlı kalmadan kanseri baskılayabileceği için yeni bir yaklaşım sunuyor.

Fare modelinde quercetin, bağışıklığı güçlendiren interferon-alfa-2 sitokininin üretimini artırdı ve kısa zincirli yağ asidi üreten bağırsak bakterilerini çoğalttı. Bu bakterilerin ürettiği yağ asitleri kandan akciğere ulaşarak tümör büyümesini baskılayabiliyor. Ancak çalışma yalnızca laboratuvar ve fare modelinde yürütüldü; insanlarda etkinliği henüz kanıtlanmadı.

Sık Sorulan Sorular

Quercetin akciğer kanserini tedavi edebilir mi? Hayır, bu bir laboratuvar ve hayvan çalışmasıdır; insan klinik deneyi henüz yapılmadı. Prof. Finotto, quercetin açısından zengin beslenmenin tedaviyi destekleyebileceğini öngörüyor.

Quercetin hangi gıdalarda bulunur? Turunçgiller (portakal, limon, greyfurt), soğan, karabuğday ve elma başta olmak üzere birçok meyve ve sebbede doğal olarak bulunur.

Bu bulgu ne zaman yayımlandı? Cell Death Discovery dergisinde yayımlandı (DOI: 10.1038/s41420-026-03312-7).

Sonuç

FAU araştırmacılarının bulguları, quercetin gibi çoklu hedefli doğal bileşiklerin akciğer kanseri tedavisine destek sağlama potansiyelini ortaya koyuyor. Bir sonraki adım, insan klinik deneylerinin planlanması ve quercetinin koruyucu etkisinin araştırılması.