Üçlü negatif meme kanserinde immünoterapi direncini aşmayı sağlayan yeni bir gen hedefi...

Fransa’nın Besançon kentindeki Centre Hospitalier Universitaire (CHU) tarafından geliştirilen UCPVax adlı terapötik kanser aşısı, 300’den fazla hastada bağışıklık sistemini uyarmayı başardı. 20 Ekim 2026’da Paris’te açıklanan sonuçlara göre, aşı en agresif beyin tümörü olan glioblastomda 8 hastayı tedavi bitiminden iki yıl sonra hâlâ hayatta tuttu ve farklı kanser türlerinde 7 tam remisyon sağladı. UCPVax, hâlâ klinik deneme aşamasında olup 2032’de piyasaya çıkması hedefleniyor.
UCPVax, koruyucu değil tedavi edici bir aşıdır; yani sağlıklı kişilere değil, kanser teşhisi almış hastalara uygulanır. Aşı, telomeras (hücrelerin sonsuz bölünmesini sağlayan ve kanser hücrelerinin yüzde 90’ında bulunan bir enzim) etrafından tasarlanan iki küçük protein parçası içerir. Bu parçalar bağışıklık sisteminin CD4 T hücrelerini (bağışıklık ordusunun “subayları” olarak görev yapan hücreler) uyararak tümörün tam adresini gösterir ve böylece bağışıklık hücrelerinin kanserle savaşmasını sağlar. Telomerasın hemen hemen tüm kanserlerde bulunması, aşının potansiyel olarak “evrensel” yani çoklu kanser türlerinde kullanılabilen bir tedavi olarak görülmesini sağlıyor.
“Prensip, bağışıklık sisteminin subaylarını uyandırıp askerleri koordine etmelerini ve tümörü saldırıp yok etmek için örgütlenmelerini sağlamaktır.”
Glioblastom, en sık görülen ve en agresif birincil beyin tümörüdür; standart cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi sonrası bile ortalama sağkalım 15-18 ay civarındadır. 2020-2024 arasında UCPVax-Glio adlı Faz 2 çalışmasında 61 glioblastom hastası aşılandı; hastaların yüzde 90’ında telomerasa karşı bağışıklık yanıtı gelişti ve 8 hasta tedavinin bitiminden iki yıl sonra hâlâ hayattaydı. Ayrıca HPV kaynaklı kanserlerde 6 tam remisyon, ileri akciğer kanserinde ise 1 tam remisyon görüldü. Aşı, temozolomid (standart kemoterapi ilacı) ile birlikte uygulandığında bile bağışıklık yanıtını korudu.
Glioblastom, beyinde yerleşen ve hızla yayılan bir tümördür; baş ağrısı, bulantı, kasılmalar ve görme değişiklikleri ile ortaya çıkabilir. Erken tanı ve cerrahi çıkarım tedavi başarısını artırır; aşı tedavisi ise cerrahi ve kemoterapi sonrası bağışıklık sistemini takviye etmek amacıyla kullanılmaktadır.

UCPVax ne zaman piyasaya çıkacak? Araştırmacılar 2029’da glioblastom için erken erişim izni, 2032’de ise ruhsat başvurusu hedefliyor; ancak tarihler Faz 3 sonuçlarına bağlıdır.
Aşı hangi kanserlerde umut verici? Glioblastom (beyin), HPV kaynaklı kanserler, akciğer ve karaciğer kanseri dahil olmak üzere dört kanser türünde Faz 2 sonuçları açıklandı.
Yan etkileri var mı? Aşı genellikle iyi tolere edildi; cilt reaksiyonları, geçici kas güçsüzlüğü ve enjeksiyon bölgesinde ağrı bildirildi; ciddi yan etki görülmedi.
UCPVax, kanser tedavisinde kişiselleştirilmiş bir üretim gerektirmeyen ve “evrensel” bir hedefe yönelen ilk terapötik aşılardan biri olarak öne çıkıyor. Faz 3 denemeleri 2027’de başlaması planlanan aşının başarısı, glioblastom başta olmak üzere zor tedavi edilen kanserlerde yeni bir umut oluşturabilir.
Yorum Yapın