Rahim kanserinde ultrason güveni: Miyomlar engel değil

New York’taki Albert Einstein Tıp Fakültesi ile Montefiore Tıp Merkezi’nde 1.833 kadınla yürütülen çalışma, rahim kanserinde ultrason güvenilirliğini koruduğunu gösterdi. Rahim iç zarı (endometrium) net görüntülenebildiğinde transvajinal ultrason (vajina içinden yüksek çözünürlüklü görüntü alınan yöntem), miyomlu kadınlarda bile hastalığı dışlayabiliyor. Araştırma, JAMA Network Open dergisinde yayımlandı.

Rahim kanserinde ultrason nasıl değerlendiriliyor?

Çalışmaya 50 yaş üstü, rahim iç zarı hastalığı riski taşıyan 1.833 kadın alındı; 832’si Siyah, 705’i Hispanik, 253’ü Beyaz’dı. Amerikan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanları Koleji’nin (ACOG) önerdiği 4 milimetrelik rahim iç zarı kalınlık eşiği kullanıldı. Siyah kadınlarda ultrason tamamlanma oranı yüzde 75,7 ile Beyaz kadınlardaki yüzde 88,9’un altındaydı; farkın kaynağı ise miyomların (iyi huylu rahim düğümleri) görüntüyü güçleştirmesiydi. Miyomu olmayan kadınlarda iki grup arasındaki fark tamamen kayboldu.

“Görüntülenemeyen endometrium negatif sonuç sayılmamalı; tamamlanmamış test olarak sınıflandırılıp ek incelemeyle değerlendirilmelidir.”

Miyomlu kadınlarda sonuç ne anlama geliyor?

Endometrium başarıyla görüntülendiğinde testin kanseri dışlama gücü (negatif öngörü değeri) Siyah kadınlarda yüzde 97,9, Beyaz kadınlarda yüzde 100 ölçüldü. Tüm grupta zar yalnızca yüzde 18,3 oranında görünmedi; bu oran miyomun daha sık görüldüğü Siyah kadınlarda yüzde 24,3’tü. Yani sorun testin tanı gücünde değil, her dört hastadan birinde görüntünün net alınamamasında. Böyle durumlarda tekrar görüntüleme, tuzlu su ile sonohisterografi ya da doku örnekleme gibi ek yöntemler öneriliyor.

Rahim kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Rahim (endometrial) kanseri, rahim iç zarından kaynaklanıyor ve görülme sıklığı çoğu kanserin aksine artıyor. Menopoz sonrası kanama en önemli erken uyarı işareti; bu yakınması olan kadınların yaklaşık yüzde 10’unda altta yatan neden rahim kanseri çıkıyor. ABD’de Siyah kadınlarda beş yıllık ölüm riski Beyaz kadınlara göre yüzde 90 daha yüksek. Erken evrede cerrahiyle iyileşme şansı yüksek olduğundan kanamanın görmezden gelinmemesi gerekiyor.

Sık Sorulan Sorular

Rahim kanserinde transvajinal ultrason ne ölçüyor? Rahim iç zarının kalınlığı ölçülüyor; net görüntülenen 4 milimetreden ince zar, kanser lehine güçlü kanıt sayılmıyor.

Miyomlar ultrasonu geçersiz kılar mı? Hayır. Zar görünür olduğu sürece miyomlu kadınlarda da test güvenilir; yalnızca görüntü alınamazsa ek inceleme gerekiyor.

Menopoz sonrası kanamada ne yapılmalı? Kanama ihmal edilmemeli; kadın doğum uzmanına başvurulup ultrason ve gerekirse biyopsi yaptırılmalı.

Sonuç

Araştırma, transvajinal ultrasonun rahim kanserini dışlamada yeterince güçlü olduğunu, asıl boşluğun görüntülenemeyen vakalarda kaldığını gösteriyor. Görüntü net değilse sonucun temiz sayılmayıp ek incelemeyle tamamlanması geç tanıyı önlüyor. Bilim insanları, ölümlerdeki ırksal farkı kapatmak için çeşitli nüfuslarda yeni çalışmalara acil ihtiyaç olduğu uyarısını yapıyor.