Prostat kanserinde kısa radyoterapi geleneksel tedaviyi tutaladı

Prostat kanseri ameliyatı sonrası radyoterapi artık çok daha kısa sürede tamamlanabiliyor. NRG-GU003 adlı faz 3 klinik çalışmanın 5 yıllık sonuçları, 25 seansta uygulanan hipofraksiyone radyoterapinin (günde daha yüksek doz veren kısa radyasyon tedavisi) geleneksel 37 seanslık tedaviyle eş değer kanser kontrolü ve yaşam kalitesi sağladığını gösterdi. Sonuçlar, Boston’da düzenlenen Amerikan Radyasyon Onkolojisi Derneği (ASTRO) 2026 yıllık toplantısında sunuldu.

Kısa radyoterapi tedavisi nasıl işliyor?

Çalışmaya 99 kurumdan 296 hasta katıldı. Hastalar rastgele iki gruba ayrıldı: HYPORT kolu 62,5 Gy toplam dozu 25 fraksiyonda, yaklaşık 5 haftada aldı; COPORT kolu ise 66,6 Gy dozu 37 fraksiyonda, yaklaşık 7 haftada aldı. Çalışmanın yürütücüsü Stanford Üniversitesi’nden Dr. Mark Buyyounouski, ameliyat sonrası ışın tedavisinin tedavi şansını koruyan önemli bir adım olduğunu vurguladı.

“Ameliyat sonrası radyoterapi, 25 seansta, yaklaşık beş haftalık kısa bir kürle; uzun vadeli kanser kontrolünü veya hastanın bildirdiği yaşam kalitesini bozmadan uygulanabilir.”

Prostat Kanseri Ameliyatı Sonrası Işın Tedavisi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Prostat kanseri (prostat bezinde gelişen erkek üreme sistemi kanseri) ameliyatından sonra PSA (prostat spesifik antijen) değerleri yükselirse radyoterapi önerilir. Geleneksel tedavi 7 hafta sürer ve tedavi merkezine uzakta yaşayan hastalar için ciddi ulaşım yükü oluşturur. Kısa radyoterapi bu yükü azaltarak tedaviye erişimi kolaylaştırabilir.

Beşinci yılda biyokimyasal başarısızlık, yani PSA’nın yeniden yükselmesi, her iki kolda da benzerdi: COPORT’ta yüzde 18, HYPORT’ta yüzde 21 (p=0,3). Hastaların bildirdiği idrar ve bağırsak şikayetleri ile yaşam kalitesi açısından gruplar arasında anlamlı fark çıkmadı. Ortalama 7 yıllık takipte 31 ölüm kaydedildi; 4’ü prostat kanserine bağlıydı.

Sık Sorulan Sorular

Kısa radyoterapinin yan etkileri neler? Hekim raporlarına göre grade 3, yani ciddi idrar yan etkileri hipofraksiyone kolda daha yüksek: yüzde 16’ya karşılık yüzde 7 (p=0,02). Başlıca sorunlar sistit (idrar kesesi iltihabı) ve hematüri (idrarda kan) oldu. Yaşamı tehdit eden grade 4-5 yan etki görülmedi.

Kimler bu kısa tedaviden yararlanabilir? Prostat ameliyatı sonrası PSA yükselmesi olan ve radyoterapi önerilen hastalar. Kısa süre, tedaviye erişimi zorlananlar için avantaj sağlar; ancak hekim artan idrar yan etkilerini göz önünde bulundurarak karar vermelidir.

Tedavi ne kadar sürüyor? Geleneksel tedavi 7 hafta ve 37 seans, kısa tedavi ise 5 hafta ve 25 seans. Toplam doz biraz daha düşük ama fraksiyon başına verilen doz daha yüksek.

Sonuç

NRG-GU003’ün 5 yıllık verileri, prostat kanseri ameliyatı sonrası radyoterapinin süresini kısaltmanın, hastaların yaşam kalitesinden ödün vermeden mümkün olduğunu gösterdi. Kısa tedavide artan idrar yan etkileri hekimlerin bireysel karar vermesini gerektirse de, erişim kolaylığı açısından önemli bir kazanım sunuyor. Çalışma, Ulusal Kanser Enstitüsü destekli NRG Oncology ağı tarafından yürütüldü.