Prostat Kanserinde SBRT ve Cerrahi Karsilastirmasi: 8 Yillik Sonuclar

Prostat kanserinde beş seanslık SBRT (stereotaktik cisim radyoterapisi) tedavisi, cerrahi ile eşdeğer uzun dönem tümör kontrolü sağlarken idrar ve cinsel fonksiyonlarda belirgin üstünlük gösterdi. PACE-A adlı faz 3 çalışmanın 8 yıllık sonuçları, Boston’da düzenlenen ASTRO 2026 Kongresi’nde açıklandı ve lokalize prostat kanseri olan hastaların artık cerrahi dışında güçlü bir seçeneği daha olduğunu ortaya koydu.

PACE-A Çalışması Nedir ve Hangi Sonuçları Verdi?

PACE-A, lokalize prostat kanserinde SBRT ile radikal prostatektomi (prostatın cerrahi olarak çıkarılması) tedavilerini doğrudan karşılaştıran ilk faz 3 randomize denemedir. Birleşik Krallık’taki sekiz merkezden 123 hasta, 2012–2022 yılları arasında cerrahi veya beş seanslık SBRT kollarına rastgele atanmıştır. Hastaların %94’ü düşük veya orta riskli gruptaydı ve ortalama yaş 65,5 idi. Hormon tedavisi kullanımına izin verilmedi.

Sekizinci yılda SBRT ile tedavi edilen hastaların %91’i, cerrahi ile tedavi edilenlerin %84’ü biyokimyasal veya klinik nüksetmeden kalmıştır; fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Beşinci yılda bu oranlar sırasıyla %94 ve %95 idi. Toplam 13 nüks olayı kaydedildi: SBRT kolunda 5, cerrahi kolunda 8.

“Her iki tedavi de kanseri son derece iyi kontrol etti, ancak SBRT idrar tutma ve cinsel fonksiyon açısından net avantajlar sağladı. PACE-A, cerrahi ve SBRT sonrası hem kanser kontrolü hem de yaşam kalitesine dair uzun dönem veri sunan ilk çalışmadır.”

Prostat Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Prostat kanseri, prostat bezinde gelişen ve erken evrede sıklıkla belirti vermeyen bir kanser türüdür. Lokalize evrede tümör prostat sınırları içindedir ve cerrahi, radyoterapi veya aktif izlem ile yönetilebilir. SBRT, yüksek dozda radyasyonu hassas görüntüleme eşliğinde beş seansta prostat bezine odaklar; çevre dokulara hasarı en aza indirir. Radikal prostatektomi ise prostatın cerrahi olarak çıkarılmasıdır ve genellikle robotik yöntemle uygulanır.

Sık Sorulan Sorular

SBRT tedavisi kaç seans sürüyor? SBRT toplam beş ayakta tedavi seansında, bir ila iki hafta içinde tamamlanır. Cerrahi ise tek bir ameliyat gerektirir ancak iyileşme süreci daha uzundur.

SBRT’nin cerrahiye göre yan etkileri neler? PACE-A’ya göre beşinci yılda idrar pedi kullanımı SBRT’de %8, cerrahide %48 idi. Cinsel fonksiyon skorları SBRT’de anlamlı derecede yüksek kaldı. Bağırsak şikayetleri her iki grupta da azdı ve zamanla birbirine yaklaştı.

Kimler SBRT’den yararlanabilir? Sonuçlar özellikle düşük ve orta riskli lokalize prostat kanserli hastalar için geçerlidir. Yüksek riskli hastalarda hormon tedavisi ile kombine farklı yaklaşımlar gerekebilir.

Sonuç

PACE-A, lokalize prostat kanserinde SBRT’nin cerrahiye güvenli ve etkili bir alternatif olduğunu gösteren ilk randomize deneydir. Kanser kontrolü her iki yöntemde de üst düzey seyrederken, idrar ve cinsel fonksiyonlardaki avantaj SBRT lehine belirginleşmiştir. Çalışma, hastaların tedavi seçiminde cerrahi ve radyoterapiyi bir arada değerlendirmesinin önemini vurguluyor.