MIT nanopartiküllerle bağışıklık hücrelerini kanser avcına dönüştürdü

MIT araştırmacıları, lipid nanopartiküller kullanarak bağışıklık hücrelerini vücut içine yerleştirilmiş “kanser avcılarına” dönüştürmeyi başardı. Fare deneylerinde uygulanan bu yöntem, tümörleri yok ederken karaciğer hasarını da geriye çevirdi; ileride hem kanser hem otoimmün hastalıkların tedavisini çok daha basit ve ucuz hale getirebilir. Çalışma, Nature Biotechnology dergisinde yayımlandı.

Nanopartiküller Bağışıklık Hücrelerini Nasıl Yeniden Programlıyor?

Yeni yöntem, “doğal katil” hücreler olarak bilinen NK hücrelerine (doğal bağışıklık sisteminin bir parçası) odaklanıyor. MIT ekibi, yağ moleküllerinden oluşan küçük partiküllerle bu hücrelere mRNA (vücuttaki genetik talimat taşıyıcı molekül) gönderiyor. Bu talimatlar, NK hücrelerinin kanser hücrelerini tanımasını ve yok etmesini sağlayan CAR NK reseptörlerini üretmesini emrediyor. Böylece hücreler laboratuvar dışında, hastanın kendi vücudunda programlanmış oluyor.

“CAR NK hücrelerinin üretimi çok zor. Buradaki fikir, bir nanopartikül verip kendi NK hücrelerinizi bir CAR yapısıyla değiştirmek ve tümör hücrelerine saldırmayı öğretmek,” dedi Massachusetts Institute of Technology (MIT) Kimya Mühendisliği Profesörü Daniel Anderson.

Neden CAR T Hücreleri Yerine NK Hücreleri?

Son on yılda ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), genetiği değiştirilmiş T hücrelerinin kullanıldığı yedi CAR T hücre tedavisini onayladı. Bu tedaviler özellikle lösemi ve lenfoma gibi kan kanserlerinde etkili oldu. Ancak T hücrelerini birbirine karşı programlamak, “kendi kendi T hücrelerini yok etme” riski doğuruyor. NK hücreleri farklı bir tip olduğu için bu riski taşımıyor; bu yüzden T hücreli lenfoma ve otoimmün hepatit gibi T hücre kaynaklı hastalıklarda çok daha avantajlı.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi insanlarda kullanılabiliyor mu? Henüz hayır. Sonuçlar fare deneylerinden elde edildi; insanlarda güvenlik ve etkinlik için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Nanopartiküller hangi kanser türlerinde etkili oldu? Farelerde melanom (cilt kanseri) ve T hücreli lenfomada tümörlerin yok edildiği görüldü; beş enjeksiyondan sonra lenfoma tümörleri tamamen ortadan kalktı.

Tedavi maliyeti azalacak mı? Evet, hedeflenen yaklaşımda. Laboratuvar üretimi ortadan kalktığı için CAR NK hücre tedavisi çok daha ucuz ve hızlı olabilir.

Sonuç

MIT’nin geliştirdiği bu teknoloji, immünoterapi (bağışıklık sistemini kanserle savaştıran tedavi) alanında dönüştürücü bir adım olabilir. Laboratuvar sürecini atlayan, vücut içinde doğrudan programlanan hücreler; hem kanser hem multipl skleroz ve romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklar için yeni kapılar aralıyor. İnsan çalışmalarının başlaması bekleniyor.