Meme kanserinde evre 0 haritası: DCIS yayılımı 850 bin hücrede çözüldü

Meme kanserinin en erken evresi olan DCIS (dukoral karsinoma in situ), yeni bir araştırmada 850 bin hücre tek tek haritalandırılarak tümörün yayılma aşamasına geçmeden önceki hücresel değişimler ilk kez bu kadar detaylı ortaya çıkarıldı. Teksas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi tarafından yürütülen ve Science dergisinde yayımlanan çalışma, DCIS lezyonlarını saran önceden bilinmeyen “kanser stromal döngüleri” keşfetti. Böylece meme kanserinde evre 0 haritası ilk kez bu kadar kapsamlı biçimde çıkarılmış oldu.

DCIS Nedir ve Neden Önemli?

DCIS, anormal hücrelerin meme süt kanalları içinde büyüdüğü ancak henüz çevre dokuya yayılmadığı durumu ifade eder. Hastalığın evre 0 olarak bilinen bu en erken hali, ileri evre meme kanserinin habercisi kabul edilir. Ancak her DCIS olgusu ileriye taşınmaz ve hangi hastalara agresif tedavi uygulanması gerektiğine karar vermede zorluk yaratır.

Araştırma Nasıl Yapıldı?

Araştırmacılar, tek hücreli dizileme ve mekansal profilleme teknolojilerini kullanarak 159 hastadan alınan normal meme dokusu, DCIS ve invazif meme kanseri örneklerinden toplam 854.911 hücreyi haritalandı. İnvazif meme kanseriyle ilişkili biyolojik özelliklerin, daha önce düşünülenlerden çok daha erken bir aşamada ortaya çıkmaya başladığı belirlendi.

“DCIS, meme kanseri invazif hale gelmeden önceki bir anlık görüntü olarak kabul ediliyor, ancak her DCIS olgusu ileri hastalığa taşınmıyor. Bu atlas, hastalığın yayılmasına yardımcı olabilecek çevresel hücreleri ve yapıları ortaya çıkarıyor.”

Bu sözleri, çalışmanın eş yürütücülerinden ve Sistem Biyoloji Bölümü başkanı Dr. Nicholas Navin dile getirdi.

Kanser Stromal Döngüleri Ne İşe Yarıyor?

Çalışmanın en çarpıcı bulgusu, “kanser stromal döngüleri” adı verilen halka şeklindeki yapıların keşfi oldu. Bu yapılar, destekleyici doku ve damar hücrelerinden oluşarak DCIS lezyonlarını çevreliyor ve tümör büyümesini destekleyen koşullar yaratıyor. Araştırmacılar ayrıca DCIS bölgelerini saran fibroblastların (bağ dokusu hücreleri) yeniden şekillendiğini ve ön-kanserli hücrelerin büyümesini destekleyen bağışıklığı baskılayıcı kanallar oluşturduğunu tespit etti.

Sık Sorulan Sorular

DCIS her zaman meme kanserine dönüşür mü? Hayır. DCIS olgularının önemli bir kısmı ileriye taşınmaz, ancak hangi olguların yayılacağını önceden belirlemek şu an mümkün değil.

Bu çalışma hangi aşamada? Araştırma temel bilim aşamasında. Bulguların klinik tanı araçlarına dönüşmesi için ek çalışmalara ihtiyaç var.

Bu keşif hastalar için ne anlama geliyor? Gelecekte, düşük riskli DCIS hastalarının gereksiz tedavilerden kaçınması ve yüksek riskli olguların daha erken tanınması mümkün olabilir.

Sonuç

MD Anderson ekibinin oluşturduğu bu hücresel atlas, DCIS’ten invazif meme kanserine geçişi anlamak için bugüne kadar hazırlanan en kapsamlı harita niteliğinde. Bulgular, kanserin yayılmasının yalnızca hücre içi genetik değişimlerle değil, tümörün çevresindeki hücresel ortamın yeniden yapılandırılmasıyla da ilişkili olduğunu gösteriyor.