Meme kanserinde evre 0’dan istilacıya geçişi öngören hücre haritası

Teksas Üniversitesi MD Anderson Kanser Merkezi araştırmacıları, duktal karsinom in situ (DCIS) adı verilen evre 0 meme kanserini çevreleyen hücrelerin en detaylı haritasını çıkardı. Science dergisinde yayımlanan ve erken meme kanserinde hücre haritası çıkarılan bu çalışma, 850 binden fazla hücrenin incelenmesiyle bazı lezyonların istilacı kansere dönüşüp bazılarının dönüşmemesinin nedenlerini anlamaya yönelik önemli ipuçları ortaya koydu.

Erken meme kanserinde hücre haritası neyi ortaya koydu?

Araştırmacılar, tek hücreli dizileme (her hücreyi tek tek inceleyen yöntem) ve uzamsal profilleme (hücrelerin doku içindeki konumlarını haritalayan teknoloji) kullanarak normal meme dokusu, DCIS ve istilacı meme kanseri örneklerinden 850 binden fazla hücreyi inceledi. Hastalık ilerledikçe kanser hücreleri ve çevresindeki mikroçevrede kapsamlı değişimler saptandı. İstilacı meme kanseriyle ilişkili biyolojik özelliklerin daha önce düşünülenden daha erken bir aşamada ortaya çıkmaya başladığı görüldü.

“DCIS, meme kanseri istilacı hale gelmeden önceki bir anlık görüntü olarak kabul ediliyor; ancak her DCIS vakası istilacı hastalığa ilerlemiyor. Bu atlas, hastalığın istilacı hale gelmesine yardımcı olabilecek çevresel hücreleri ve yapıları ortaya koyuyor. Gelecekte bu bulgular, istilacı ilerleme riski yüksek olan DCIS hastalarını daha iyi tanımlamamızı sağlarken, düşük riskli hastalarda gereksiz tedavilerden kaçınmamıza olanak verebilir.”

DCIS Hakkında Bilinmesi Gerekenler

DCIS, anormal hücrelerin meme süt kanallarının içinde büyüdüğü ancak çevre dokuya yayılmadığı bir durumdur ve evre 0 meme kanserinin en yaygın biçimidir. Mamografi gibi tarama yöntemleri DCIS tespitini artırmıştır; ancak bu lezyonların birçoğu asla istilacı kansere ilerlemez. Çalışma kapsamında daha önce bilinmeyen “kanser stromal halkaları” adı verilen, destek doku ve damar hücrelerinden oluşan halka şeklinde yapılar keşfedildi. Bu yapılar DCIS lezyonlarını çevreleyerek tümör büyümesini destekleyen koşullar yaratıyor.

Sık Sorulan Sorular

Bu harita hangi hastalar için kullanışlı olabilir? DCIS tanısı alan ve istilacı kansere geçiş riski yüksek olan hastaların belirlenmesinde; aynı zamanda düşük riskli hastalarda gereksiz tedavilerden kaçınmada kullanışlı olabilir.

DCIS her zaman kansere dönüşür mü? Hayır. DCIS lezyonlarının birçoğu asla istilacı kansere ilerlemez; ancak hangilerinin ilerleyeceğini öngörmek şu an için zor.

Bu bulgu ne zaman klinikte kullanılacak? Ek doğrulama çalışmaları gerekiyor. Araştırmacılar, bu hücresel özelliklerin DCIS’in istilacı hale gelip gelmeyeceğini öngörüp öngöremeyeceğini belirlemeye devam ediyor.

Sonuç

MD Anderson’ın 850 bin hücreli DCIS atlası, meme kanserinde evre 0’dan istilacı hastalığa geçişi öngörmenin yolunu açabilir. Bulgular klinik doğrulandığında, her hastaya uygun tedavi yoğunluğunun belirlenmesinde yeni bir araç sunabilir. Bir sonraki adım, bu hücresel işaretlerin klinik tahmin araçlarına dönüştürülmesidir.