Lösemi ilacı azasitidin sırrı çözüldü: Hücreleri RNA’dan vuruyor

Lösemi ilacı azasitidin sırrı çözüldü: Hücreleri RNA’dan vuruyor

Azasitidin adlı lösemi (kan kanseri) ilacının, kanser hücrelerini öldürürken DNA’ya değil aslında RNA’ya etki ettiği ortaya çıktı. Chicago Üniversitesi ve UT Health San Antonio araştırmacılarının Molecular Cell dergisinde yayımladığı çalışma, 20 yıldır kullanılan bu ilacın asıl etki mekanizmasının bilinenden farklı olduğunu gösteriyor ve NSUN2 enzimini yeni bir tedavi hedefi olarak öne çıkarıyor.

Azasitidin Nasıl Çalışıyor?

Azasitidin, yüksek riskli miyelodisplastik sendrom (MDS, kan hücrelerinin olgunlaşamadığı bir hastalık) ve akut miyeloid lösemi (AML, kan kök hücrelerinde hızlı çoğalan kötü huylu hücreler) tedavisinde 20 yılı aşkın süredir kullanılıyor. İlaç, gen susturılmasına neden olan kimyasal etiketleri DNA’dan temizleyerek çalıştığı düşünülüyordu. Yeni çalışma, tedavinin ilk 24 saatinde ilacın yüzde 80-90 oranında DNA’ya değil RNA’ya yerleştiğini ve kanser hücrelerinin bölünmesi ile DNA onarımı için gereken genleri susturduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar, DNA’ya yerleşen kardeş ilaç desitabin ile karşılaştırma yaptı. İlk günde azasitidin hızla gen aktivitesini durdurdu, DNA onarımını bozdu ve hücre ölümünü tetikledi; desitabine ise aynı pencerede neredeyse hiç etki göstermedi. Çalışmanın baş yazarı Chuan He, “DNA hedef olsaydı desitabine daha iyi çalışmalıydı, ama klinikte tam tersi” diyor.

“Eğer NSUN2’yi spesifik olarak inhibe edebilirsek, çok sayıda enzimi inhibe etmekten gelen dirençten kaçınabiliriz. Planımız, ileride test edebileceğimiz NSUN2 inhibitörleri geliştirmek.”

Hastalık Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Akut miyeloid lösemi, kanın üretildiği kemik iliğinde başlayan ve hızla ilerleyen bir kanser türüdür. Türkiye’de yılda binlerce kişiye tanı konuluyor ve özellikle ileri yaşlarda görülüyor. Azasitidin hastaların yalnızca üçte birinden yarısına fayda sağlıyor ve doktorların kimin yanıt vereceğini öngörmesi şu an mümkün değil. Çalışma, TET2 ve IKZF1 mutasyonu taşıyan lösemi hücrelerinin RNA metilasyon kaybına özellikle duyarlı olduğunu gösterdi; bu mutasyonlar yanıt tahmininde biyobelirteç olarak kullanılabilir.

Lösemi hücrelerinde azasitidin ilacının RNA üzerinden etki mekanizması

Sık Sorulan Sorular

Azasitidin lösemi tedavisinde nasıl kullanılıyor? İlaç, yüksek riskli MDS ve akut miyeloid lösemi hastalarında kemoterapi öncesi veya venetoklaks ile birlikte uygulanır; ağızdan değil genellikle enjeksiyon yoluyla verilir.

Bu keşif hastaları nasıl etkileyecek? Çalışma, NSUN2 enzimini hedefleyen yeni ve daha hassas ilaçların geliştirilmesine kapı açıyor; ayrıca hangi hastanın azasitidinden fayda göreceğini öngören biyobelirteçler mümkün olabilir.

Yan etkileri var mı? Azasitidinin bilinen kan sayımı düşüklüğü, enfeksiyon riski ve bulantı gibi yan etkileri vardır; NSUN2 hedefli yeni ilaçların daha az yan etkiyle çalışması planlanıyor.

Sonuç

Azasitidinin RNA üzerinden çalıştığının anlaşılması, 20 yıllık bir bilimsel boşluğu dolduruyor ve lösemi tedavisinde daha hassas, daha etkili yeni ilaçların yolunu açıyor. Araştırmacılar, NSUN2 inhibitörlerinin klinik testlerine hazırlanıyor.

🏆 Bu Haber Hakkında Ne Düşünüyorsun?
A Lösemi tedavisinde gelecekte en çok hangi gelişme umut vadeder?
Kaynaklar :
Newswise / University of Chicago Medical Center : Commonly used drug kills leukemia cells through RNA
Medical Xpress : Commonly used drug kills leukemia cells early by acting mainly on RNA, not DNA
Lifeboat : Commonly used drug kills leukemia cells early by acting mainly on RNA, not DNA
Molecular Cell / PubMed Central : 5-azacytosine induces cytotoxicity via 5-methylcytosine depletion on chromatin-associated RNA in leukemia - Molecular Cell

Yorum Yapın

Yorum Bırakın