Karaciğer Kanseri İlacında Dördüncü FDA Denemesi: HLB Yeniden Başvurdu

Güney Koreli biyoteknoloji şirketi HLB, ABD Gıda ve İlaç Dairesi’ne (FDA) karaciğer kanseri tedavisi için dördüncü kez başvuruda bulundu. Şirketin Amerikan yan kuruluşu Elevar Therapeutics ve Çinli ortağı Jiangsu Hengrui Pharmaceuticals, rivoceranib ve camrelizumab kombinasyonunu ameliyatla alınamayan ileri evre hepatoselüler karsinom (karaciğerin en yaygın kanser türü) için ilk basamak tedavi olarak onaylanmak üzere 9 Ekim’de yeniden sundu.

Karaciğer Kanseri İlacında Üç Reddi Aşan Süreç Nasıl İşliyor?

HLB’nin bu kombinasyonu daha önce üç kez FDA’den ret mektubu (Complete Response Letter) aldı: Mayıs 2024, Mart 2025 ve en son Temmuz 2026’da. Redlerin temel nedeni ilacın etkinliği değil, Çinli ortak Hengrui’nin üretim tesislerindeki eksikliklerdi. FDA, hem etken madde hem de bitmiş ilaç üretim tesislerini denetledikten sonra her iki tesise de “Gönüllü İşlem Gerekli” (Voluntary Action Indicated) sınıflandırması verdi; bu, resmi yaptırım gerekmediği ama şirketin sorunları kendi inisiyatifiyle çözebileceği anlamına geliyor. HLB bu olumlu sonucun ardından başvuruyu yeniledi.

“Ameliyatla alınamayan karaciğer kanseri, hâlâ ciddi bir karşılanmamış tıbbi ihtiyaç alanı. Üretim tesis denetim sürecini tamamladığımıza göre, klinik çalışmalarda gösterilen tedavi etkinliğine dayanarak FDA ile yakın iş birliği yapacağız.”

Faz 3 CARES-310 Çalışmasından Gelen Veriler

Başvurunun dayanağı, küresel Faz 3 CARES-310 çalışması. Bu çalışmada rivoceranib (tümörün yeni kan damarı oluşumunu engelleyen hedefli ilaç) ve camrelizumab (bağışıklık sistemini aktive eden PD-1 antikoru) kombinasyonu, Bayer’in Nexavar (sorafenib) ilacıyla karşılaştırıldı. Kombinasyon kolunda medyan genel sağkalım 23,8 ay oldu; kontrol kolunda bu süre 15,2 aydı. Ölüm riski yüzde 36 azaldı ve bu, karaciğer kanseri ilk basamak tedavilerinde bugüne kadar bildirilen en uzun sağkalım süresi. Sonuçlar Aralık 2025’te The Lancet Oncology dergisinde yayımlandı.

Sık Sorulan Sorular

Rivoceranib ve camrelizumab nasıl çalışır? Rivoceranib tümörün beslenmesi için yeni damar oluşumunu engeller; camrelizumab bağışıklık sisteminin PD-1 üzerinden kanserle savaşmasını sağlar. İkisi birlikte tümörün büyümesini ve kaçış mekanizmasını bloke eder.

İlaç onaylanmış mı? Henüz değil. FDA’nın entegre inceleme süreci devam ediyor. Kombinasyon Çin’de ocak 2023’ten beri onaylı; Avrupa İlaç Ajansı’na da başvuru yapıldı.

Kimler bu tedaviden yararlanabilir? Ameliyatla alınamayan veya metastatik hepatoselüler karsinom tanısı almış yetişkin hastalar için ilk basamak sistemik tedavi olarak değerlendiriliyor.

Sonuç

HLB’nin karaciğer kanseri kombinasyonu, üç ret ve üretim tesislerindeki yıllar süren sorunların ardından FDA karşısına dördüncü kez çıkıyor. CARES-310 verileri sağkalım açısından çıtayı yükseltti; ancak onay, FDA’nın üretim kalitesi ve güvenlik incelemesinin tamamlanmasına bağlı. Kombinasyon halihazırda Avrupa Onkoloji Derneği (ESMO) ve Barselona Klinik Karaciğer Kanseri (BCLC) kılavuzlarında ilk basamak seçenek olarak yer alıyor. FDA’nın kararı, milyonlarca karaciğer kanseri hastası için yeni bir tedavi seçeneğinin yolunu açabilir.