Kanser hücreleri antioksidanlarla bağışıklığı baskılıyor: PRDX1 keşfi

Kanser hücreleri, bağışıklık sistemini devre dışı bırakmak için PRDX1 (peroksiredoksin 1) adlı bir antioksidan proteini salgılıyor. Cambridge Üniversitesi ve Oregon Health & Science University araştırmacılarının Science dergisinde yayımladığı çalışmaya göre, tümörler bu protein aracılığıyla T hücrelerinin ihtiyaç duyduğu reaktif oksijen türlerini yok ediyor ve bağışıklık yanıtını bastırıyor. PRDX1 üretimi genetik olarak durdurulduğunda ise T hücreleri yeniden aktifleşiyor ve immünoterapiye yanıt artıyor.

Kanser hücreleri PRDX1’i nasıl kullanıyor?

T hücreleri (bağışıklık sisteminin kanserle savaşan ana hücreleri), tümörleri tanımak ve yok etmek için küçük miktarda reaktif oksijen türlerine (ROS) ihtiyaç duyuyor. Araştırmacılar, tümör içindeki sıvıyı incelediklerinde güçlü antioksidan aktivite ve yüksek miktarda PRDX1 buldu. Kanser hücreleri bu proteini dışarı salgılayarak T hücrelerinin ROS seviyelerini düşürüyor ve bu hücrelerin aktive olmasını engelliyor. CRISPR gen düzenleme tekniği ile PRDX1 üretimi durdurulan kanser hücrelerinde ise T hücreleri yeniden aktifleşti ve tümör büyümesi yavaşladı.

“Tümörlerin bağışıklık sistemini nasıl devre dışı bıraktığına dair yeni bir yol bulduk. Bu süreci engellediğimizde, bazı immünoterapilere yanıt vermeyen tümörler tedaviye yanıt vermeye başlıyor.”

— Prof. Rahul Roychoudhuri, Cambridge Üniversitesi Patoloji Bölümü

Bağışıklık Sistemi ve Antioksidanlar Arasındaki Bağ

Reaktif oksijen türleri genellikle hücre hasarına yol açan moleküller olarak bilinse de, T hücrelerinin düzgün çalışması için de gerekli olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılar, insan tümörlerinden alınan sıvı ve binlerce tümörün gen aktivitesi verilerini analiz ederek aynı mekanizmanın insan kanserlerinde de işlediğini doğruladı. İmmunoediting (bağışıklık baskısı altında tümörün evrimleşmesi) sürecinde kanser hücrelerinin PRDX1 üretimini artırdığı da gözlendi.

Sık Sorulan Sorular

PRDX1 nedir ve kanserde ne işe yarar? PRDX1 (peroksiredoksin 1), hücreleri oksidatif stresten koruyan bir antioksidan enzimdir. Kanser hücreleri bu proteini dışarı salgılayarak T hücrelerinin ihtiyaç duyduğu reaktif oksijen türlerini yok ediyor ve bağışıklık yanıtını baskılıyor.

Bu bulgu immünoterapi tedavilerini nasıl etkileyebilir? PRDX1 üretimi engellendiğinde, immünoterapiye dirençli tümörlerin fare modellerinde tedaviye yanıt verdiği gösterildi. Bu, immünoterapi direncini aşmak için yeni bir strateji olabilir; ancak henüz klinik deneme aşamasındadır.

Antioksidan takviyeleri kanserli hastalara zararlı mı? Çalışma, aşırı antioksidanların T hücrelerinin aktivasyonunu engelleyebileceğine işaret ediyor. Ancak bulgular fare ve laboratuvar modelleri ile sınırlı; insanlarda kesin sonuç için klinik çalışma gerekiyor.

Sonuç

Science dergisinde yayımlanan bu çalışma, kanserin bağışıklık sisteminden kaçış mekanizmalarına yeni bir boyut katıyor. PRDX1’i hedef alan yaklaşımlar, özellikle immünoterapiye dirençli kanserlerde umut vaat ediyor. Ancak bulguların klinik uygulamaya geçmesi için faz çalışmalarına ihtiyaç var.