DSÖ: Kanser vakalarının yüzde 38’i bu yöntemlerle önlenebilir

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), kanser vakalarının yaklaşık yüzde 38’inin mevcut önleme yöntemleriyle önlenebileceğini açıkladı. Kurumun verilerine göre 2024 yılında kanser dünya genelinde 10 milyon ölüme neden oldu ve bu, tüm ölümlerin neredeyse altıda birine denk geliyor. Önlenebilir kanserlerin büyük bölümü ise tütün kullanımı, alkol, obezite ve hareketsiz yaşam tarzı gibi değiştirilebilir risk faktörlerine bağlı.

Kanserin Yüzde 38’i Nasıl Önlenebilir?

DSÖ’nün kanser verilerine göre, tüm kanser ölümlerinin yaklaşık dörtte biri tütün, alkol, yüksek beden kütle indeksi, meyve ve sebze tüketiminin azlığı ile hareketsizlikten kaynaklanıyor. Hava kirliliği de akciğer kanseri için önemli bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Kurum, bireylerin sigaradan uzak durmasını, alkol tüketimini sınırlamasını ve sağlıklı kiloyu korumasını öneriyor.

“Kanser vakalarının yaklaşık yüzde 38’i mevcut önleme stratejileriyle önlenebilir. Sağlıklı beslenmek, düzenli egzersiz yapmak, alkol tüketimini sınırlamak ve sigara içmemek herkesin yapması gereken şeylerdir.”

Kanserden Korunmada Aşılar ve Taramanın Rolü

DSÖ verilerine göre 2022’de teşhis edilen kanser vakalarının yaklaşık yüzde 10’u HPV (Human Papilloma Virüs), hepatit B ve hepatit C gibi enfeksiyonlardan kaynaklandı. Bu enfeksiyonlara karşı aşılar, kanser riskini azaltmada önemli bir araç. Ayrıca tarama programları, belirtiler ortaya çıkmadan kanser veya kanser öncesi lezyonların saptanmasına yardımcı oluyor. HPV testi rahim ağzı kanserinde, 50-69 yaş arası kadınlarda mamografi ise meme kanserinde erken tanı sağlıyor.

Sık Sorulan Sorular

Kanser vakalarının kaçı önlenebilir? DSÖ’ye göre yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 38’i sigarayı bırakmak, alkolü sınırlamak, sağlıklı beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak gibi yaşam tarzı değişiklikleriyle önlenebilir.

Hangi aşılar kanseri önlüyor? HPV aşısı rahim ağzı kanserini, hepatit B aşısı ise karaciğer kanserini önleyici enfeksiyonlara karşı koruma sağlıyor. Bu aşılar, kanserin önlenmesinde kritik araçlar.

Tarama programları neden önemli? Tarama, kanser belirti vermeden önce hastalığı veya kanser öncesi değişiklikleri saptıyor. Erken teşhis edilen meme, rahim ağzı, ağız ve kolon kanserlerinin iyileşme oranı yüksek.

Sonuç

DSÖ’nün verileri, kanserin bir yazgı değil, büyük ölçüde önlenebilir bir hastalık olduğunu gösteriyor. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları, aşılanma ve düzenli tarama ile vakaların neredeyse yarısı önlenebiliyor. Kurum, bireylerin olağandışı belirtilerde erken tıbbi yardım almasını ve iç-dış mekan hava kirliliğine maruziyeti azaltmasını öneriyor.