İngiltere’de Çocuk Kanseri Belirtileri Gözden Kaçıyor: 1900 Vaka Uyarısı

İngiltere’de her yıl yaklaşık 1.900 çocuğa kanser teşhisi konuluyor, ancak ebeveynlerin yalnızca üçte biri belirtileri tanımakta kendine güveniyor. Çocukluk çağı kanserleri, 15 yaş altındaki çocuklarda hastalıktan kaynaklanan ölümlerin başında geliyor; belirtilerin gözden kaçması ise teşhisi geciktiriyor. BBC’nin aktardığı iki aile hikayesi, çocuk kanseri belirtilerini erken tanımanın hayat kurtardığını gösteriyor.

Çocuk Kanseri Belirtileri Neden Gözden Kaçıyor?

13 yaşındaki Amelia Carroll, geçen yıl akut miyeloid lösemi (AML — kemik iliğindeki kan hücrelerinin kanserleştiği bir kan kanseri türü) teşhisi aldı. Annesi Gemma, ilk belirtileri yorgunluk ve hafif efor sonrası nefes darlığı olarak hatırlıyor; bunları normal çocuk yorgunluğu sanmış. Açıklanamayan morluklar belirdiğinde aile endişelendi; 10 gün içinde teşhis kondu ve Amelia tedaviye alındı.

“Teşhisi açıkladığımız gün kızı bana ‘Kanser miyim?’ diye sordu. ‘Evet,’ dedim. ‘Ölecek miyim?’ dedi. ‘Hayır, ellerinden geleni yapıyorlar, bir tedavi planı var ve bu plan kanseri yenmek için elinden geleni yapacak,’ dedim.”

Amelia şu anda remisyonda (hastalık belirtilerinin kaybolduğu durum), üç ayda bir kemik iliği ve kan testleri yapılıyor ve okula geri dönmüş durumda.

Farkındalık Neden Hayat Kurtarıyor?

Çocuk ve Genç Kanseri Derneği (CCLG) uzmanlarından pediatrik onkolog Prof. Bob Phillips, ailelerin bir araya gelen, kötüleşen ya da zamanla büyüyen belirti kümelerine dikkat etmesi gerektiğini vurguluyor. Çocuklardaki kanser yetişkinlere göre çok daha hızlı ilerliyor; çünkü çocukların vücudundaki hücreler de hızla büyüyor.

Ulusal farkındalık kampanyası, doktorlar için bir “üç kuralı” öneriyor: bir çocukta üç kalıcı belirti varsa, üç kez doktora başvurmuşsa ya da üç haftadır açıklanamayan şikayetleri varsa uzmanına sevk edilmeli. İngiltere’de çocukluk kanseri sağkalım oranları 1970’lerden bu yana belirgin biçimde arttı; on çocuktan sekizi teşhisten sonraki beş ila on yılı geride bırakıyor.

Sık Sorulan Sorular

Çocukluk çağı kanserlerinde en sık görülen belirtiler neler? Aşırı yorgunluk, ani solukluk, açıklanamayan morluklar ve zamanla büyüyen veya geçmeyen şişlikler en önemli uyarı işaretleri.

Bu belirtiler kanser olmadan da ortaya çıkabilir mi? Evet; çoğu durumda kanser dışı nedenlerle de görülür. Ancak kalıcı, kötüleşen ya da birden fazla belirti bir aradaysa doktora başvurmak gerekiyor.

Çocukluk kanserleri önlenebilir mi? Çoğu çocukluk kanseri için bilinen bir önlem yoktur; erken teşhis ve hızlı tedavi, sağkalım oranlarını belirgin biçimde yükseltiyor.

Sonuç

İngiltere’de çocukluk çağı kanserlerinde erken teşhis süresini kısaltmaya yönelik farkındalık çabaları sürerken, ailelerin belirtileri tanıması daha hızlı tanı ve daha az agresif tedavi sağlıyor. Prof. Phillips’in aktardığına göre, teşhisin yarısı iki hafta içinde konuluyor; ancak diğer yarıdaki haftalarca süren gecikmeyi azaltmak, kanserli çocukların hem sağkalım hem de yaşam kalitesi açısından yeni bir dönemi beraberinde getirecek.