Akciğer kanseri hastalarının ciğerlerinde mikroplastik çıktı

Akciğer kanseri tanısı alan hastaların ciğerlerinde, kanser olmayan hastalara göre daha sık ve daha yüksek miktarda mikroplastik (havada, suda ve gıdalarda bulunan, gözle görülmeyen minik plastik parçacıkları) tespit edildi. Bulgu, Barselona’da düzenlenen Avrupa Solunum Derneği (ERS) Kongresi’nde sunulan yeni bir araştırmadan geldi. Çalışma, soluduğumuz havayla vücuda giren plastik parçacıklarının akciğerlerde biriktiğine dair kanıtları güçlendiriyor; ancak mikroplastiğin kansere neden olup olmadığı henüz yanıtlanmamış bir soru.

Mikroplastik akciğer kanseriyle bağlantılı mı?

Araştırmayı, İrlanda’daki University College Dublin Tıp Fakültesi ve Yunanistan’daki Teselya Üniversitesi’nden Dr. Ilias Dimeas yürüttü. Ekibi, Larissa Üniversite Hastanesi’nde akciğer şikayetleri nedeniyle bronkoskopi (ince ve bükülebilir bir cihazla akciğerlerin içine bakılıp örnek alınması) yapılan 100 hastayı inceledi. Hastaların 50’sine akciğer kanseri tanısı konuldu, 50’sinde kanser görülmedi.

Örneklerde toplam 232 mikroplastik parçacığı saptandı ve hastaların yüzde 70’inde en az bir örnekte mikroplastiğe rastlandı. Kanser hastalarının yüzde 66’sının akciğer yıkama sıvısında mikroplastik bulunurken, bu oran kanser olmayanlarda yüzde 46’da kaldı. En sık rastlanan plastik türleri, ambalaj, tekstil ve ev ürünlerinde yaygın kullanılan polipropilen ve polietilen oldu.

“Mikroplastik, çevremizin kaçınılmaz bir parçası haline geldi; ancak vücudumuza girdikten sonra ne olduğu konusunda hâlâ çok az şey biliyoruz. Bu parçacıkları her gün soluyorsak, nerede biriktiklerini ve hastalıkla bağlantılı olup olmadıklarını anlamamız gerekiyor.”

Akciğer kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Avrupa Solunum Derneği Savunma Konseyi Başkanı Prof. Barbara Hoffmann’ın aktardığı verilere göre akciğer kanseri, dünyada en sık görülen kanser türü olup yılda yaklaşık 2,5 milyon yeni vakaya ve 1,8 milyon ölüme neden oluyor. Hastalığın en büyük risk faktörü hâlâ sigara; hava kirliliği de bilinen bir nedenler arasında. Uzmanlar mikroplastiğin sağlık etkileri araştırmalarının çok erken aşamada olduğunu vurguluyor: Kanserli akciğerlerin parçacıkları farklı biçimde tutuyor olması da mümkün.

Sık Sorulan Sorular

Mikroplastik akciğer kanserine neden oluyor mu? Henüz kanıt yok. Çalışma yalnızca kanserli hastalarda mikroplastiğe daha sık rastlandığını gösteriyor; neden-sonuç ilişkisini araştıran laboratuvar çalışmaları sürüyor.

Mikroplastiğe nasıl maruz kalıyoruz? Başta solunan hava olmak üzere gıda ve içme suyu yoluyla. En yaygın türler, ambalaj ve tekstilde kullanılan polipropilen ile polietilen.

Araştırma kimler üzerinde yapıldı? Yunanistan’da akciğer şikayeti nedeniyle bronkoskopi yapılan 100 hasta üzerinde; yarısına akciğer kanseri tanısı kondu.

Sonuç

Bulgular, plastik kirliliğiyle mücadelenin faydalarının ekosistemden öteye insan sağlığına uzandığını gösteriyor. Dr. Dimeas ekibi, mikroplastiklerin akciğer hücreleriyle nasıl etkileştiğini anlamak için laboratuvar deneylerine başlamış durumda. Gelecek sonuçlar, “temiz hava hakkı” tartışmasını da beraberinde getirecek.