Akciğer kanseri kadınlarda sessiz ilerliyor: Tarama uyarisi

Akciğer kanseri, kadınlarda belirtilerini geç gösteren bir hastalık olarak öne çıkıyor. Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Erkan Kaba, yüksek risk grubundaki kadınlarda hastalığın hiçbir belirti vermeden ilerleyebildiğini vurgulayarak, 50 yaş üzeri ve en az 20 paket-yıl sigara öyküsü bulunan kişilerin düşük doz bilgisayarlı tomografi (BT) ile taranmasını önerdi. Uzmanlar, “hiçbir şikayetim yok” diyerek taramayı ertelemenin erken tanıyı geciktirdiğine dikkat çekiyor.

Akciğer kanseri kadınlarda nasıl ilerliyor?

Dünya genelinde her yıl milyonlarca kişiye akciğer kanseri tanısı konuluyor. Hastalık, uzun yıllar boyunca daha çok erkeklerde görülen bir sorun olarak bilinse de son yıllarda kadınlar açısından da dikkatle izlenen bir kanser türü haline geldi. American Cancer Society’nin (Amerikan Kanser Derneği) 2026 verilerine göre ABD’de yaklaşık 229 bin 410 yeni akciğer kanseri vakası öngörülüyor; bunların 110 bin 910’u erkeklerde, 118 bin 500’ü ise kadınlarda görülmesi bekleniyor.

Türkiye’de de kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığı artış gösteriyor. Sağlık Bakanlığı’nın ulusal kanser kayıtlarına göre, kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığı 2014 yılında yüz binde 8,7 iken 2018’de yüz binde 10,9’a yükseldi; bu, yaklaşık yüzde 25’lik bir artışa karşılık geliyor.

“50 yaşın üzerinde olan ve en az 20 yıl boyunca günde bir paket sigara öyküsü bulunan kadınların düşük doz bilgisayarlı tomografiyle akciğer kanseri taraması yaptırmaları önerilmektedir.”

Akciğer kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Akciğer kanseri, akciğer hücrelerinin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Erken evrede çoğunlukla hiçbir belirti vermez; belirtiler ancak tümör büyüyüp çevre dokulara ulaşınca ortaya çıkar. En sık görülen belirtiler arasında geçmeyen öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı, ses kısıklığı, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları ve açıklanamayan kilo kaybı yer alır. En önemli önlenebilir risk faktörü sigara kullanımıdır; ACS verilerine göre kadınlarda görülen akciğer kanserlerinin yaklaşık yüzde 84’ü sigarayla ilişkilidir. ABD’de 35-54 yaş grubundaki kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığı aynı yaş grubundaki erkekleri geçmiş durumundadır.

Sık Sorulan Sorular

Akciğer kanseri kadınlarda neden artıyor? Sigara kullanımının yanı sıra genetik yatkınlık, çevresel maruziyetler ve hormonların etkisi gibi faktörler rol oynuyor. Düşüş hızı kadınlarda erkeklere kıyasla daha yavaş seyrediyor.

Düşük doz tomografi kimlere önerilir? 50 yaş üzerinde ve en az 20 paket-yıl sigara öyküsü bulunan kişilere, doktor değerlendirmesiyle yıllık düşük doz BT taraması önerilir.

Belirti yoksa taramaya gerek var mı? Evet. Akciğer kanseri erken evrede sessiz ilerleyebilir; tarama, hastalığı belirti ortaya çıkmadan önce yakalamanın en etkili yoludur.

Sonuç

Akciğer kanseri kadınlarda sessiz ilerliyor ve bu durum gecikmiş tanı riski taşıyor. Risk grubundaki kadınların belirti beklemeden düşük doz tomografiyle taranması, hastalığı erken evrede yakalayarak tedavi seçeneklerini artırıyor. Uzmanlar, “hiçbir şikayetim yok” düşüncesinin yanıltıcı olabileceğinin altını çiziyor.