Kan kanserinde C vitamini umudu: Ölüm riski yüzde 65 düştü

Kan kanserinde C vitamini umudu: günlük takviye, lösemiye (akut miyeloid lösemi) dönüşebilen kan hastalıklarında ölüm riskini yaklaşık üçte iki oranında azalttı. EVITA adlı faz 2 klinik çalışma, kan kanseri öncesi hastalığı olan kişilerde günde 1.000 mg C vitamini alanların plaseboya göre anlamlı düzeyde daha uzun yaşadığını gösterdi; bulgu daha geniş bir faz 3 denemesiyle doğrulanmayı bekliyor.

C vitamini kan kanserini nasıl etkiliyor?

Çalışmaya klonal sitopeni (nedeni belirsiz düşük kan hücresi) veya miyelodisplastik sendrom (MDS, olgunlaşmamış kan hücrelerinin kemik iliğinde biriktiği hastalık) tanısı almış 109 kişi alındı. Katılımcılar bir yıl boyunca günde 1.000 mg oral C vitamini ya da plasebo aldı; ne doktorlar ne hastalar kimin ne aldığını biliyordu (çift kör tasarım). Ortalama 33,5 aylık takipte C vitamini grubunda 11, plasebo grubunda 24 ölüm kaydedildi. Ölüm riski %65 düştü (hazard ratio 0,35; p=0,0025).

C vitamininin temel etkisi, iltihap pathways üzerinden geldi. Takviye alan hastalarda IL-6, IL-10 ve CXCL10 gibi iltihap sinyal molekülleri düştü; bu değişim daha iyi klinik sonuçlarla bağlantılı. Araştırmacılar, C vitamininin TET2 adı verilen ve genleri açıp kapatan bir enzimle işbirliği yaptığını, bu sayede kan hücrelerinin kansere dönüşmesini yavaşlatabileceğini öne sürüyor. TET2 mutasyonları lösemi ve benzeri hastalıklarda sık görülüyor.

“Sonuçlarımızdan kesin tavsiyeler çıkarmak için henüz erken, ancak daha kapsamlı bir çalışmanın ileri içgörüler sağlayacağından umutluyuz.”

Çalışma Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Çalışmayı Van Andel Institute–Stand Up To Cancer (SU2C) Epigenetik Dream Team liderliğinde, Kopenhag Üniversitesi’nden hematolog Kirsten Grønbæk yürüttü; sonuçlar 21 Eylül 2026’da Cancer dergisinde yayımlandı. Deneme ABD ve Danimarka’daki dört merkezde yapıldı ve oral C vitamininin bu hastalık grubunda değerlendiren ilk çift kör, randomize, plasebo kontrollü çalışma oldu. Araştırmacılar, hastalarda anormal kan hücresi büyüme hızında anlamlı fark bulmadı; sağkalım yararı iltihap düzülmesiyle ilişkili olabilir. Çalışmanın bir faz 3 ile teyit edilmesi gerekiyor.

Sık Sorulan Sorular

C vitamini kan kanserini önler mi? EVITA çalışması C vitamininin lösemi öncesi hastalıklarda ölüm riskini düşürdüğünü gösterdi ancak bu bir önleme kanıtı değil; faz 3 çalışma gerekli.

Kimler bu çalışmadan yararlanabilir? CCUS veya düşük riskli MDS tanısı almış, aktif kanser tedavisi görmeyen yetişkin hastalar. Yüksek riskli grupta etkinlik ayrıca araştırılmalı.

Yan etkileri var mı? C vitamini genel olarak güvenli bulundu; plaseboya göre anemi, zatürre ve iç kanama daha az görüldü, ancak mide-bağırsak sorunları biraz arttı.

Sonuç

EVITA, ucuz ve güvenli bir takviyenin erken aşama kan hastalıklarında sağkalımı anlamlı ölçüde uzatabileceğine dair ilk güçlü sinyali verdi. Kesin tavsiye için faz 3 deneme şart; ancak TET2 ve iltihap yolu üzerinden etki mekanizması, önleyici yaklaşımın temelini oluşturabilir.