Prostat kanserinde şaşırtan bulgu: Bakteri testosteron üretebiliyor

ABD’li araştırmacılar, insan idrar yolunda yaşayan Actinobaculum massiliense adlı bakterinin laboratuvar ortamında testosteron üretebildiğini ortaya koydu. Prostat kanserinde tümör büyümesini besleyen bu hormonun bakterilerce de yapılabilmesi, hastalığın biyolojisi hakkındaki önemli bir varsayımı sorguya açtı. Çalışma, 3 Eylül 2026’da Nature Communications dergisinde yayımlandı.

Bakteri testosteronu nasıl üretiyor?

Araştırmada, prostate biyopsi yapılacak erkeklerden alınan idrar örnekleri özel bir tarama yöntemiyle incelendi. Sonuçta bulunan bakterilerden birine DHEA (dehidroepiandrosteron, vücudun doğal olarak ürettiği bir hormon öncüsü) verildiğinde, molekülün ara ürünler üzerinden testosterona dönüştüğü görüldü. Genom taraması, bu kimyasal dönüşümden sorumlu dirA ve dirB adlı iki gen ortaya çıkardı. Auburn Üniversitesi fizikçilerinin atom düzeyindeki simülasyonları, DirA enziminin geniş cep yapısının steroid molekülüne hareket alanı tanıdığını, DirB’nin ise dar tüneli nedeniyle yalnızca kısmi işlev gördüğünü gösterdi.

Araştırmanın yazarlarından, Auburn Üniversitesi Fizik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Rafael Bernardi, bulgunun sınırlarını şöyle çizdi:

“Bu bakterilerin kansere neden olduğunu söylemiyoruz. Artık bildiğimiz şey, testosteron üretme yeteneğine sahip moleküler makinelere sahip olmaları. Prostat kanseri androjen sinyalleriyle bu kadar yakından bağlantılı olduğundan, bunu anlamaya değer.”

Prostat kanseri için ne anlama geliyor?

Testosteron gibi androjen hormonları, androjen reseptörünü (hormonun hücre içindeki alıcısını) aktive ederek birçok prostat kanserinin büyümesini hızlandırıyor. Bu nedenle ileri evre tedavilerde hormon üretimini baskılamak ya da etkisini kesmek esas alınıyor. Yeni bulgu, prostat çevresindeki mikroorganizmaların bu kimyasal ortama katkı yapıp yapmadığı sorusunu gündeme getiriyor; ancak bakteri kaynaklı testosteronun tümörlere ulaşıp ulaşmadığı ve bu yolun insan vücudunda aktif olup olmadığı henüz bilinmiyor.

Prostat kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Prostat kanseri erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biri ve erken evrede genellikle belirti vermiyor; PSA kan testi ve düzenli muayene takipte önemli rol oynuyor. Araştırmada steroid dönüştürebilen bakteri saptanan erkeklerin bir bölümüne biyopsi sonrası kanser tanısı konmuş olsa da ekip, küçük ve önceden seçilmiş bu grubun nedensellik göstermediğini vurguluyor.

Sık Sorulan Sorular

Bu bakteri prostat kanserine yol açıyor mu? Hayır, böyle bir kanıt yok. Bulgu, bakterinin laboratuvar koşullarında testosteron üretebildiğini gösteriyor; hastalıkla ilişkisi ileriki çalışmalarda araştırılacak.

Çalışma nasıl yapıldı? Biyopsi öncesi alınan idrar örneklerinden izole edilen bakteriler, geliştirilen hızlı bir tarama testiyle steroid dönüşümü açısından incelendi.

Prostat kanserinde testosteron neden önemli? Birçok tümör testosteron gibi hormonlarla büyüdüğü için ileri evre tedaviler bu hormonu hedef alıyor.

Sonuç

Bulgu, idrar yolunun sterili olduğuna dair eski görüşün yerini alan üriner mikrobiyom araştırmalarına yeni bir boyut katıyor. Bir sonraki adım, dirA ve dirB genlerinin büyük hasta verilerinde aranması. Bakterilerin prostat çevresindeki hormon ortamını gerçekten şekillendirip şekillendirmediğinin anlaşılması, ileride tedavi direnci mekanizmalarının çözülmesine kapı aralayabilir.