Prostat Kanserinde 18 Yeni Bakteri: DNA Atiklarindan Gizli Ipucu

East Anglia Üniversitesi (UEA) araştırmacıları, prostat kanseri hastalarından alınan DNA örneklerinde daha önce bilinmeyen 18 yeni bakteri türü keşfetti. Çalışma, npj Biofilms and Microbiomes dergisinde yayımlandı ve prostat kanserinin neden bazı hastalarda daha agresif ilerlediğine dair bakteriyel bağlantıyı araştırmak için yeni bir araç sunuyor.

Hangi Bakteriler Bulundu ve Nasıl Keşfedildi?

Araştırma, Pan Prostate Cancer Group (PPCG) adlı uluslararası konsorsiyumun 9 ülkeden 2 binden fazla prostat kanseri hastasına ait verilerini kullandı. Bilim insanları, tümör ve kan örneklerinin DNA dizilimi sırasında insan DNA’sına uymayan ve normalde “gürültü” olarak atılan verileri bu kez elden çıkarmadı. Metagenomik assembly (ortamdan toplanan DNA parçalarından bütün genomlar oluşturma) tekniğiyle 194 hastadan 249 bakteri genomu kurtardı; 24’ü kayıtlarda hiçbir türle eşleşmedi ve 18’i bilim dünyası için yeni birer tür olarak tanımlandı. Bu türlerin çoğu ağız kaynaklı bakterilerdi; içlerinde Porphyromonas cinsi en sık rastlananıydı. Araştırmacılar 16’sına geçici bilimsel adlar verdi: Candidatus Porphyromonas leptis, Candidatus Treponema oralis ve Candidatus Nanosyncoccus prostatocharitus bunlardan bazıları.

“Bu organizmaların her biri gözler önündeydi. Veri zaten üretilmiş, ödenmiş ve tamamen farklı bir amaçla analiz edilmişti; bakteriyel dizilimler ise herkesin çöpe attığı kısımda duruyordu.”

Prostat Kanseri ve Ağız Bakterileri Arasındaki Bağlantı Nedir?

UEA ekibinin 2022’de yayımladığı önceki bir çalışma, ağızda bulunan bazı anaerobik (oksijensiz ortamda yaşayan) bakterileri taşıyan erkeklerin kanserlerinin ilerleme olasılığının iki kat fazla olduğunu göstermişti. Diş eti hastalığının ana etkeni olan Porphyromonas gingivalis hem diş plaklarında hem de aynı hastaların prostat sıvısında bulundu. 2024’te araştırmacılar, bu bağı “oral-prostat ekseni” olarak adlandırdıkları bir iltihap mekanizmasıyla açıkladı. Yeni keşif, bu bağlantıyı tür düzeyinde incelemeyi mümkün kılıyor.

Sık Sorulan Sorular

Bu bakteriler prostat kanserine neden oluyor mu? Henüz bir neden-sonuç ilişkisi kanıtlanmadı. Araştırmacılar bakterileri keşfetti, adlandırdı ve incelemek için araçlar geliştirdi; bu, nedenselliği araştırmanın ön koşulu.

Keşif nasıl yapıldı? DNA dizilimi sırasında normalde atılan insan dışı genetik veriler, metagenomik assembly tekniğiyle yeniden birleştirilerek bakteri genomları kurtarıldı.

Bu çalışma hastalar için ne anlama geliyor? Eğer bir bakteri türünün agresif prostat kanserini tetiklediği kanıtlanırsa, antibiyotik veya aşı gibi yöntemlerle tedavi edilmesi veya önlenmesi mümkün olabilir.

Sonuç

PPCG’nin ortak kurucularından, UEA’dan Prof. Colin Cooper’ın da belirttiği gibi, tümör genetiği hastaya söylenen çok şeyi değiştiremez ama bakteriler farklı: bir organizma agresif prostat kanserine katkıda bulunuyorsa, bu önlenebilir veya tedavi edilebilir. Keşif, hiçbir ek örnek toplanmadan yalnızca arşivlenmiş DNA verilerinden yapıldı ve prostat kanseri araştırmalarında bakteriyel yaklaşımın kapısını araladı.