Pankreas kanserinde KRAS aşısı umut verdi: Yüzde 99’da bağışıklık

Mayo Clinic araştırmacıları, pankreas kanserinde KRAS mutasyonlarını hedefleyen deneysel bir aşının faz 2 denemesinde, hastaların yüzde 98,9’unda bağışıklık yanıtı oluşturduğunu açıkladı. Sonuçlar Nature Medicine‘da yayımlandı ve ESMO 2026 Kongresi’nde sunuldu. Aşı olan camupepimut (ELI-002 7P), Elicio Therapeutics tarafından geliştirildi ve pankreas kanseri için ilk “raftan alınabilen” KRAS aşısı olma özelliğini taşıyor.

Pankreas kanserinde KRAS aşısı nasıl çalışıyor?

Pankreas kanal adenokarsinomlarının (pankreas kanserinin en yaygın tipi) yaklaşık yüzde 90’ında KRAS geninde mutasyon bulunur. Bu mutasyonlar kanser hücrelerinin büyümesini ve hayatta kalmasını sağlar. Deneysel aşı, en yaygın yedi KRAS mutasyonunu hedef alıyor ve lenf düğümlerine (bağışıklık yanıtlarının başladığı bölgeler) gidiyor; orada T hücrelerini (kanser hücrelerini tanıyıp yok eden bağışıklık hücreleri) mutasyonlu KRAS taşıyan hücreleri avlamaya yönlendiriyor. Hastaya özel üretilen mRNA aşılarının aksine, bu aşı “raftan alınabilen” formda: KRAS mutasyonu taşıyan tüm hastalara uygulanabilmesi tasarlandı.

“Pankreas kanseri historically olarak immünoterapi ile tedavi etmek çok zor olmuştur. Umut verici olan, değerlendirdiğimiz neredeyse her hastada KRAS mutasyonlarına karşı güçlü bir bağışıklık yanıtı üretebilmemizdi.”

Pankreas Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Pankreas kanseri, cerrahi sonrası bile yüksek nüks riski taşır. Çalışmada 144 evre 1-3 KRAS mutasyonlu hasta, ameliyat ve kemoterapi sonrası 2’ye 1 oranında aşı (96 hasta) ve gözlem (48 hasta) kollarına randomize edildi. Hastalıksız sağkalım (disease-free survival), hastanın kanserin geri dönmediği süreyi ifade eder. Aşı kolunda medyan hastalıksız sağkalım 23,8 ay, gözlem kolunda 21,2 ay oldu; fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Ancak aşı kolundaki değerlendirilebilen 90 hastanın 89’unda (yüzde 98,9) KRAS’a karşı artmış T hücre yanıtı gözlendi; yanıtı 9 katın üzerinde olan hastalarda hastalıksız sağkalım belirgin uzun oldu. Dolaşan tümör DNA’sı (ctDNA — kanser hücrelerinin kana saldığı DNA parçaları) başlangıçta tespit edilmeyen hastalarda aşı, gözleme kıyasla daha uzun hastalıksız sağkalım sinyali verdi.

Sık Sorulan Sorular

Bu aşı şu anda kullanılabiliyor mu? Hayır, camupepimut deneysel bir aşıdır; faz 2 tamamlandı, faz 3 planlanıyor.

KRAS aşısı kişiselleştirilmiş mi? Hayır, “raftan alınabilen” bir aşı: hastaya özel üretilmiyor, KRAS mutasyonu taşıyan hastalara genel olarak uygulanabilir.

Hangi hastalar için tasarlandı? Ameliyat ve kemoterapi sonrası kanseri görüntülemede kalmamış, KRAS mutasyonlu evre 1-3 hastalar için.

Sonuç

AMPLIFY-7P denemesi, KRAS mutasyonlarını hedefleyen bir pankreas kanseri aşısının bağışıklık yanıtı üretebildiğini ilk kez randomize bir çalışmada gösterdi. Birincil hedef tutturulmamış olsa da, güçlü bağışıklık yanıtı ve uzun hastalıksız sağkalım arasındaki ilişki, faz 3 denemesi için bilimsel gerekçe oluşturdu.