NIH kanser aşılarında büyük bahis: Aralık 2026 başlıyor

ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH), Aralık 2026’da başlayacak bir kanser aşıları ulusal girişimini duyurdu. Kişiselleştirilmiş kanser aşılarının geliştirilmesini hızlandırmak için kurulan kamu-özel ortaklığı, ilk aşamada pankreas, karaciğer ve kolorektal kanser ile bazı çocukluk tümörlerine odaklanacak. Girişim, COVID-19 aşılarının hızlı geliştirilmesinden esinlenen bir modeli kansere uyarlıyor.

Kanser Aşıları İçin Ulusal Strateji Nasıl İşleyecek?

NIH’in yeni girişimi Therapeutic Cancer Vaccines Initiative (TCVI), bir kamu-özel ortaklığı olarak planlandı. NIH, Foundation for NIH, akademik araştırmacılar, ilaç ve biyoteknoloji şirketleri, hasta savuk grupları ve hayırsever kuruluşları bir araya getirecek. Aşılar her hastanın tümörüne özel olarak üretiliyor ve T hücrelerini (bağışıklık sisteminin kanserle savaşan hücreleri) hastanın tümöründe bulunan anormal proteinleri hedeflemek üzere eğitiyor.

“Normal şartlarda yapılmayacak şeyleri yapabiliriz. Yeni fikirlere büyük bahisler yatırabiliriz.”

Bu sözler, Ulusal Kanser Enstitüsü (NCI) Direktörü Dr. Anthony Letai’ye ait. Foundation for NIH kıdemli klinik sorumlusu Dr. Stacey Adam ise “Umarım bu, COVID aşıları gibi olur” diyor.

Kanser Aşılarında Şimdiye Kadak Ne Başarı Elde Edildi?

Erken sonuçlar umut verici. Boston’daki Dana-Farber Cancer Institute’ın böbrek kanseri hastaları üzerinde yaptığı bir çalışmada, aşılanan dokuz hastanın tümü 40 ay sonra kanserden uzaktı. New York’taki Memorial Sloan Kettering Cancer Center’ın 16 hastalık pankreas kanseri çalışmasında, aşıya yanıt veren sekiz hastanın yedisi hayatta kaldı; yanıt vermeyen sekiz hastanın ikisi hayatta kaldı. Daha geniş bir 260 hastalık pankreas kanseri çalışması ise 2023’te başladı.

Moderna’nın kişiselleştirilmiş mRNA kanser aşısı, melanom (cilt kanseri) Faz 3 çalışmasında Keytruda ile kombinasyon halinde nüks veya ölüm riskini yüzde 49 azaltmıştı. Bu sonuç, ulusal bir çabanın temelini oluşturdu.

Sık Sorulan Sorular

Kanser aşıları ne zaman hastanelerde kullanılabilecek? İlk aşama küçük çalışmalardan oluşuyor ve yaklaşık üç yıl sürecek. Daha büyük denemeler en az dört yıl daha alacak. Hedef, herkesin kanser aşısına erişebilmesi için yedi ila on yıl içinde FDA onayı almak.

Kanser aşıları hangi tümör türlerine odaklanacak? İlk aşamada pankreas, karaciğer ve kolorektal kanser ile bazı çocukluk tümörleri önceliklendirilecek. Bu kanser türleri nüks açısından en yüksek risk taşıyan ve mevcut tedavi seçeneklerinin en sınırlı olduğu gruplar.

Kanser aşıları mRNA teknolojisi mi kullanacak? Aşıların büyük bölümü mRNA platformu üzerinden geliştiriliyor. Ancak girişim tek bir teknolojiye bağlı kalmayıp farklı platformları da değerlendiriyor.

Sonuç

NIH’in kanser aşıları için yaptığı “büyük bahis”, kanser tedavisinde paradigma değişiminin sinyalini veriyor. Kişiselleştirilmiş mRNA aşıları, bağışıklık sistemini her hastanın tümörüne özel olarak programlıyor. Aralık 2026’da başlaması planlanan ulusal girişim, pankreas ve kolorektal gibi en zorlu kanser türlerinde yeni bir umut kapısı açabilir.