Van’da 11 Yıllık Mide Kanseri Verisi: Erken Tanı Çağrısı

Van’da 11 yıllık endoskopi verilerini inceleyen bilim insanları, mide ve yemek borusu (özofagus) kanserlerinde erken tanının hayati önemini ortaya koyan çarpıcı bir rapor hazırladı. Prof. Dr. Sebahattin Çelik tarafından hazırlanan çalışma, Mide ve Özofagus Cerrahisi Derneği’nin (MÖCED) 2. Ulusal Kongresi’nde Türkiye’nin dört bir yanından gelen genel cerrahlara sunuldu ve Van’da toplum tabanlı mide kanseri tarama programının acilen başlatılması çağrısı yaptı.

Van’da Mide Kanseri Tarama İçin 11 Yıllık Veri Ne Söylüyor?

Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 2015–2025 yılları arasındaki kayıtları incelendi. On bir yıllık sürede 66 bin 380 kişiye üst gastrointestinal sistem endoskopisi (mide ve yemek borusunun içinden incelendiği işlem) uygulandı. Patoloji sonuçlarına ulaşılan 45 bin 264 hastanın 1.469’unda kanser (malignite) saptandı. Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu ise şuydu: evre bilgisi bulunan kanser hastalarının yüzde 84,9’u tanı anında lokal ileri veya metastatik evrede idi. Yani hastaların büyük çoğunluğuna kanser çok geç evrede teşhis konuyordu.

“Van ve Van Gölü havzası, mide ve özofagus kanserleri açısından taşıdığı risk nedeniyle özel olarak değerlendirilmelidir. Toplum tabanlı tarama çalışmaları bir an önce başlatılmalıdır.”

Mide ve Özofagus Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Mide kanseri, midede başlayan kötü huylu tümördür; özofagus kanseri ise yemek borusunda gelişir. Her iki kanser türü de erken evrede belirti vermeyebilir ve bu nedenle çoğu hastada ileri evrede tanı alır. Meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak (kolorektal) kanserlerinde olduğu gibi, mide kanserinde de toplum tabanlı tarama programları erken tanı oranını ciddi şekilde artırabilir. Van bölgesi, coğrafi ve çevresel faktörler nedeniyle bu kanser türleri açısından yüksek risk taşıyor.

Sık Sorulan Sorular

Mide kanseri taraması nasıl yapılır? Mide ve yemek borusunun iç yüzeyini incelemek için endoskopi adı verilen bir yöntem kullanılır. İşlem sırasında gerektiğinde doku örneği (biyopsi) alınarak patolojik inceleme yapılır.

Van’da neden özel bir tarama programı gerekiyor? 11 yıllık veriler, bölgedeki kanser hastalarının yüzde 84,9’unun tanı anında ileri evrede olduğunu gösterdi. Bu, bölgenin coğrafi ve çevresel risk faktörleri nedeniyle mide ve özofagus kanseri açısından yüksek risk altında olduğunu ortaya koyuyor.

Erken tanı maliyetleri düşürüyor mu? Evet. Rapora göre erken evrede tanı alan hastaların tedavi maliyetleri, ileri evrede tanı alanlara kıyasla belirgin şekilde daha düşük. Bu nedenle erken tanı hem hayat kurtarıyor hem de sağlık ekonomisi açısından kazanç sağlıyor.

Sonuç

Van’dan Türkiye’ye yükselen bilimsel çağrı net: Bölgede toplum tabanlı mide ve özofagus kanseri tarama çalışmaları gecikmeden başlatılmalı, yaş ve cinsiyete göre standardize edilmiş kanser sıklığı belirlenmeli ve hedef nüfusu kapsayan pilot bir tarama programı hayata geçirilmelidir. Erken tanı, kanserle mücadelede hem hasta yaşamı hem de sağlık ekonomisi açısından en kritik adımdır.