Tiroid kanserinde CAR-T umudu: Tümör hücreleri görünür yapıldı

Mayo Clinic araştırmacıları, CAR-T hücre tedavisinin (bağışıklık T hücrelerinin kanseri tanıyacak şekilde programlanması) agresif tiroid kanserinde karşılaştığı en büyük engeli aşmanın yolunu buldu. Molecular Cancer dergisinde yayımlanan çalışmada, onaylı ilaçlarla tümör hücrelerinin yüzeyinde kaybolan bir proteinin geri getirildiği ve CAR-T hücrelerinin kanseri yeniden görebildiği gösterildi.

CAR-T tedavisi tiroid kanserinde neden başarısız oluyordu?

CAR-T hücre tedavisi (T hücrelerinin genetiğinin değiştirilerek kanser hücrelerini tanıması), kan kanserlerinde çığır açtı ancak katı tümörlerde sınırlı kaldı. Katı tümör hücreleri hedef proteinleri kaybettiğinde bağışıklık hücreleri kanseri “göremez”. Mayo Clinic ekibi, tiroid uyarıcı hormon reseptörü (TSHR) adlı proteini hedef alan CAR-T hücreleri geliştirdi. TSHR yüksek tiroid kanserlerinde güçlü tümör öldürme etkisi gösterdi. Ancak anaplastik tiroid kanseri (en agresif tür) TSHR’yi kaybettiği için tedaviye dirençli kaldı.

“Bağışıklık hücresini direnci aşacak şekilde mühendislemeyi düşünmeye alışığız. Bu çalışma başka bir olasılık gösteriyor.”

Bu söz, çalışmanın eş-kıdemli yazarı ve Mayo Clinic hematolog-onkoloğu Saad Kenderian‘a ait. Araştırmacılar, tümörü değiştirmek yerine kanser hücresini eski haline döndürme stratejisi geliştirdi.

İlaçlarla tümör nasıl görünür hale getirildi?

Ekip, trametinib ve dabrafenib adlı MAPK (mitojen ile etkinleştirilen protein kinaz) inhibitörlerini kullandı. Bu ilaçlar halihazırda ileri evre tiroid kanseri tedavisinde onaylı. Hasta türevli anaplastik tiroid kanseri modelinde MAPK inhibitörleri tümör hücrelerinin yüzeyinde TSHR ifadesini artırdı. Böylece CAR-T hücreleri kanseri tanıyıp yok edebildi. Kombine tedavi, tek başına tedavilere kıyasla daha güçlü tümör kontrolü ve daha uzun sağkalım sağladı.

“Antijen yoğunluğunun önemli olduğunu keşfettik. TSHR ifadesini kombine tedaviyle geri getirmek agresif tiroid tümörlerini CAR-T saldırısına duyarlı hale getirdi.”

Bu söz, çalışmanın eş-ilk yazarı ve Mayo Clinic süreç geliştirme mühendisi Claudia Manriquez Roman‘a ait.

Tiroid Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Tiroid kanseri, boyundaki tiroid bezinden kaynaklanır. Çoğu türü yavaş büyür ve tedavi edilebilir. Ancak anaplastik tiroid kanseri en agresif şeklidir. ABD’de her yıl yaklaşık 2.500 kişi metastatik tiroid kanserinden hayatını kaybediyor. CAR-T hücre tedavisi bu hasta grubu için yeni umut sunuyor ancak henüz klinik öncesi aşamada.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi hastalarda kullanılıyor mu? Hayır, çalışma klinik öncesi aşamada. Araştırmacılar faz 1 klinik deneme için hazırlıklarını tamamlıyor.

Hangi ilaçlar CAR-T ile kullanıldı? Trametinib ve dabrafenib adlı MAPK inhibitörleri, onaylı ilaçlarla birlikte CAR-T hücrelerle kombine edildi.

Diğer kanserlerde de işe yarar mı? Araştırmacılar hedef protein kaybının sorun olduğu diğer katı tümörlerde de benzer stratejinin uygulanabileceğine inanıyor.

Sonuç

Mayo Clinic’in çalışması, CAR-T tedavisinin katı tümörlerdeki en büyük engeli olan antijen kaybını aşmak için yenilikçi bir yol sunuyor. İlaçlarla tümör hücrelerini görünür hale getirmek, diğer zorlu katı tümörler için de yeni bir çerçeve oluşturabilir. Faz 1 denemelerin başlamasıyla yaklaşımın hastalarda nasıl sonuç vereceği netleşecek.