Siyah havuç ve şalgam suyu kanser hücrelerini laboratuvarda baskıladı

Erciyes Universitesi (ERU) Gida Muhendisligi Bolumu’nde yapilan laboratuvar arastirmasi, siyah havuctaki antosiyaninlerin (meyve ve sebzelere mor-kirmizi rengini veren, antioksidan ozelligi olan bileşikler) kolon ve karaciger kanseri hucrelerinin cogalmasini belirgin sekilde baskiladigini ortaya koydu. Calisma, siyah havucun hammaddesi oldugu salgam suyundan izole edilen bazi laktik asit bakterilerinin de kanser hucrelerini azaltici etki gosterdigini saptadi.

Siyah Havuc ve Salgam Suyu Kanser Hucrelerini Nasil Etkiliyor?

Prof. Dr. Mahmut Dogan danismanliginda, Dr. Duygu Aslan Turker tarafindan hazirlanan doktora tezinde siyah havuctaki antosiyaninlerin hucresel duzeydeki etkileri incelendi. Hacettepe Universitesi ile yurutulen isbirliginde, antosiyanin maddelerinin kolon kanseri ve karaciger kanseri hucreleri uzerinde antikanser etkisi oldugu gozlendi.

“Siyah havuctaki renk maddesinin kolon kanseri hucrecisine olumlu etkisinin oldugunu gozlemledik. Antikanser etkisinin oldugunu gorduk. Yine karaciger hucure kulturlerinde de olumlu etkilerini tespit ettik.”

Arastirmanin devam asamasinda, Dr. Ogr. Uyesi Ahmet Yetiman’in yurutuculugunde salgam suyu mercek altina alindi. Fermente salgam suyundan yaklasik 50-55 farkli laktik asit bakterisi izole edildi. Bu bakterilerden secilen Lactobacillus brevis (fermente gidalar ve insan mikrobiyotasinda bulunan, cubuk seklinde, gram-pozitif bir bakteri turu) turu, laboratuvar ortaminda ince ve kalin bagirsak kanseri hucrelerinde cogalmayi yuzde 90-95 oraninda azaltti. Calisma, “Probiotics and Antimicrobial Proteins” dergisinde 2026’da yayimlandi.

Kolon ve Karaciger Kanseri Hakkinda Bilinmesi Gerekenler

Kolon kanseri (kalin bagirsak kanseri), dunyada en sik gorulen kanser turlerinden biridir. Erken teshiste tedavi basarisi yuksektir; ancak ileri evrelerde tedavi secenekleri kisitlidir. Karaciger kanseri ise genellikle kronik karaciger hastaligi veya hepatit B/C enfeksiyonlari zemininde gelisir. Beslenme aliskanliklarinin her iki kanser turunde de onemli bir risk faktoru oldugu biliniyor.

Sik Sorulan Sorular

Salgam suyu kanseri tedavi eder mi? Hayir. Arastirma yalnizca laboratuvar (in vitro) asamasindadir. Prof. Dr. Dogan, bulgularin salgam suyunun insanlarda kanseri tek basina tedavi ettigi seklinde yorumlanmamasi gerektigini vurguladi. Klinik calismalar gerekli.

Antosiyanin nedir? Meyve ve sebzelere mor, kirmizi ve mavi rengini veren dogal bileşiklerdir. Antioksidan ozellikleriyle hucresel hasari azaltmaya yardimci olabilirler. Siyah havuc, yaban mersini ve kirmizi lahanada yuksek miktarda bulunur.

Arastirma hangi asamada? Calisma hucresel duzeyde laboratuvar deneylerine dayanmaktadir. Hayvan modelleri ve insan klinik calismalari yapilmadan tedavi edici etki soz konusu olamaz.

Sonuç

Erciyes Universitesi’nin calismasi, geleneksel Turk icecegi salgam suyu ve siyah havucun biyolojik etkilerini bilimsel olarak belgeleyen onemli bir adim. Laboratuvar ortaminda elde edilen antikanser bulgular, ileri klinik arastirmalar icin saglam bir temel olusturuyor. Ancak sonuclarin insan sagligina dogrudan uygulanmasi icin daha fazla arastirma evresine ihtiyac var.