Rektum kanserinde immünoterapi çığırı: Dostarlimab yeni dönem

Rektum kanseri tedavisinde önemli bir dönemeç yaşandı: ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), dostarlimab (marka adı Jemperli) adlı immünoterapi ilacını, belirli bir alt tip rektum kanserinde kemoterapi, radyoterapi ve cerrahiyi atlama potansiyeli taşıyan bir tedavi olarak hızlandırılmış onay verdi. AZUR-1 Faz 2 çalışmasında hastaların %68’inde tümörler en az 12 ay boyunca taramalarda görülmez hale geldi.

Dostarlimab nedir ve nasıl çalışıyor?

Dostarlimab, immünoterapi (bağışıklık sistemini kanserle savaştıran tedavi) sınıfına ait bir PD-1 inhibitörüdür. GSK tarafından geliştirilen ilaç, kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden saklanmak için kullandıkları PD-1 sinyalini bloke eder. AZUR-1 çalışmasında 154 hastaya 6 ay boyunca 3 haftada bir dostarlimab verildi; sonuçlar Ekim 2026’da Madrid’deki Avrupa Tıbbi Onkoloji Derneği (ESMO) Kongresi’nde sunuldu.

“Bu sonuçlar kesinlikle olağanüstü. Dostarlimab ile tek başına tedavinin ardından, uyumsuzluk onarım eksikliği (dMMR) tipi lokal ileri rektum kanseri hastalarının çoğunluğu, radyoterapi veya cerrahinin hayatlarını değiştirebilecek yan etkilerinden kaçınabildi. Bu yanıt eşi görülmemiş düzeyde ve bu hastalar için gerçekten dönüştürücü olacak.”

— Prof. Naureen Starling, The Royal Marsden NHS Foundation Trust, Londra; AZUR-1 UK Ulusal Koordinatörü

AZUR-1 Çalışmasında Ne Bulundu?

Çalışmada en az 12 ay takip edilen 144 hastanın %68’inde tam klinik yanıt (tümörlerin taramalarda görülmez hale gelmesi) gözlendi. Cerrahi uygulanan hastalarla birlikte bu oran %76’ya yükseldi. Yanıt veren hastaların %98’i yanıtını en az 12 ay korudu ve ortanca 26 ayı aşan takip süresince hiçbir nüks bildirilmedi. Hastaların %71’i sadece dostarlimab ile bu sonuca ulaştı; kemoterapi veya radyoterapiye ihtiyaç duymadı.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi kimler için uygun? Evre II veya III, daha önce tedavi görmemiş ve tümörleri dMMR/MSI-H (DNA onarım mekanizması bozuk) özellik taşıyan rektum kanseri hastaları için. Bu alt tip, lokal ileri rektum kanserlerinin yaklaşık %3’ünü oluşturur.

Yan etkileri neler? En sık bildirilen yan etkiler yorgunluk, döküntü, ishal ve kaşıntı. Bağışıklık sistemi nadiren sağlıklı organlara saldırabilir; bu durum ciddi olabilir.

Ameliyat tamamen ortadan kalkıyor mu? Tüm hastalar için değil. Çalışmada hastaların %93’ünde hastalık ilerlemesi görülmedi, ancak uzun vadeli takip sürüyor ve bazı hastalarda cerrahi hala gerekebilir.

Sonuç

FDA’nın 19 Ekim 2026’daki hızlandırılmış onayı, dMMR/MSI-H rektum kanseri hastaları için cerrahi, kemoterapi ve radyoterapinin yol açtığı kalıcı bağırsak, üriner ve cinsel işlev sorunlarını önleme potansiyeli taşıyor. AZUR-1 verileri uzun vadeli takip gerektirse de, seçili hasta grubunda organ koruyucu yaklaşım yeni bir standart haline geliyor.