Rektal kanserde dostarlimab atılımı: Cerrahisiz tam yanıt yüzde 71

Dostarlimab (Jemperli), genetik olarak hatalı DNA onarımına sahip ileri evre rektal kanser hastalarında tek başına immünoterapi ile cerrahiyi gereksiz kılan bir tedavi dönemi açtı. AZUR-1 adlı faz 2 klinik çalışmanın ilk sonuçları, hastaların yüzde 71’inin tümörden tamamen temizlendiğini ve 26.3 aylık takipte hiçbir hastada nüks görülmediğini gösterdi. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 19 Ekim 2026’da dostarlimab’a bu endikasyon için hızlandırılmış onay verdi.

Dostarlimab rektal kanserde cerrahisiz tedavi nasıl sağlıyor?

AZUR-1’e dahil edilen 154 hastanın yüzde 86’sı evre III hastaydı. Hastalar üç haftada bir 500 mg dostarlimab intravenöz olarak 9 döngü boyunca aldı. Tedavi sonrası endoskopi ve MRI’da tümör kaybolan hastalar ameliyatsız takibe alındı. Araştırıcı değerlendirmesine göre 144 hastanın yüzde 68’i 12 ay veya daha uzun süre tam klinik yanıt (cCR12) sürdürdü; bağımsız merkezi incelemeye göre bu oran yüzde 47 olarak ölçüldü, veri hâlâ olgunlaşıyor.

“Burada en önemli nokta, hastaların dostarlimab tek başınayla tedavi edilmiş olması. Bu tedavi çok iyi tolere edildi; uzun vadede pelvik işlev bozukluğu, mesane veya cinsel sorunlar görülmedi. Standart bakım olan kemoradyasyon ve cerrahi bu yanıları beraberinde getirirdi.”

Sözler, çalışmanın baş yazarı ve New York’taki Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nden Dr. Andrea Cercek’e ait. Cercek, sonuçları Madrid’de düzenlenen 2026 ESMO Kongresi’nde sundu (LBA87).

dMMR/MSI-H rektal kanser nedir?

Rektal kanser, kalın bağırsağın son bölümünde (rektum) gelişen bir tümör türüdür. DNA uyuşmazlık onarım eksikliği (dMMR) veya yüksek mikrosatelit kararsızlığı (MSI-H), tümör hücrelerinin DNA onarım mekanizmasının bozuk olması demektir; bu durum tümörün bağışıklık sistemini daha kolay fark edilebilir kılan genetik değişiklikler biriktirmesine yol verir. Dostarlimab, bağışıklık sisteminin PD-1 kontrol noktasını bloke eden bir immünoterapi ilacıdır ve bu biyolojik özellikten dolayı dMMR/MSI-H tümörlerde özellikle etkilidir.

Sık Sorulan Sorular

Dostarlimab’ın yan etkileri neler? İlişkili yan etkilerin yüzde 64’ü evre 1-2 düzeyindeydi; en sık karşılaşılanlar kaşıntı, tiroid fonksiyon düşüklüğü ve yorgunluk oldu. Evre 3+ yan etki oranı yüzde 10’du ve ölümcül yan etki görülmedi.

Bu tedavi hangi hastalar için uygun? Evre II veya III, dMMR/MSI-H rektal kanseri olan ve daha önce tedavi almamış erişkin hastalar için FDA onaylıdır; uygunluk FDA onaylı bir testle belirlenir.

Cerrahi gerekmeyecek mi? Tam yanıt alan hastaların yüzde 98’i cerrahisiz takipte yanıtını sürdürdü. Tam yanıt almayanlarda standart bakım (cerrahi, kemoradyasyon) seçenek olarak kaldı.

Sonuç

AZUR-1, dMMR/MSI-H rektal kanserde cerrahiyi ortadan kaldıran ilk kapsamlı tedavi yaklaşımını kanıtladı. Hastaların yüzde 71’i dostarlimab tek başınayla ameliyatsız yönetildi ve 26 aylık takipte nüks sıfırdı. Onay hızlandırılmış yol ile verildi; uzun vadeli nüks riski hâlâ bilinmiyor ve doğrulayıcı bir çalışma gerekiyor.