Prostat kanserinde zeytinyağı dönemi: Doğru yağ ölüm riskini azaltıyor

JAMA Network Open dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, yayılım göstermemiş (metastaz yapmamış) prostat kanseri tanısı almış erkeklerde doğru yağ seçiminin uzun vadeli sağlık açısından belirleyici olabileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, tereyağı ve yağlı et gibi doymuş yağlar yerine zeytinyağı, kuruyemiş, tohum ve avokado gibi bitkisel yağ kaynaklarının tercih edilmesinin yüzde 16 ile 20 arasında daha düşük ölüm riskiyle ilişkili olduğunu saptadı.

Prostat kanserinde yağ seçimi nasıl sonuç veriyor?

Araştırma, ABD’de 1986 yılından bu yana sürdürülen Health Professionals Follow-Up Study adlı uzun süreli izleme çalışmasının verilerine dayanıyor. Yayılım göstermemiş prostat kanseri tanısı alan 4 bin 884 erkek, tanı sonrasında her dört yılda bir doldurdukları beslenme anketleriyle izlendi; 2022 yılına kadar süren takipte 3 bin 40 ölüm kaydedildi.

Sonuçlara göre en yüksek doymuş yağ tüketen gruptaki erkeklerin ölüm oranı, en az tüketen gruba kıyasla yüzde 24 daha yüksekti. Dikkat çeken nokta, bu farkın büyük ölçüde prostat kanserinden değil, kalp-damar hastalıkları ve prostat dışı kanserlerden kaynaklanan ölümlerden gelmesi.

“Nihai hedefimiz, beslenmeyi prostat kanseri bakımının daha kesin ve kanıta dayalı bir parçası hâline getirmek; alınan tedaviyi, tümörün biyolojisini ve her hastanın kalp ve metabolik sağlığını birlikte gözetmek.” — David P. Labbé, McGill Üniversitesi Sağlık Bilimleri Merkezi Araştırma Enstitüsü’nden çalışmanın eş-kıdemli yazarı

Hangi yağlar sofrada öne çıkıyor?

Araştırmacılar hayvansal ürünlerin tamamen bırakılmasını ya da katı bir diyet uygulanmasını önermiyor. Hesaplamalara göre günlük kalorinin yaklaşık yüzde 10’unun hayvansal yağ yerine bitkisel yağlardan karşılanması, herhangi bir nedenden ölüm riskinde yüzde 16 düşüşle ilişkili. Aynı şekilde kalorinin yüzde 5’inin doymuş yağ yerine tekli doymamış yağlardan (zeytinyağı ve avokadoda bolca bulunan yağ türü) alınması riski yüzde 20 azaltıyor.

Sık Sorulan Sorular

Prostat kanseri sonrası hangi yağlar tercih edilmeli? Zeytinyağı, kuruyemişler, tohumlar ve avokado gibi bitkisel ve doymamış yağ kaynakları öne çıkan seçenekler.

Tereyağı ve yağlı etler tamamen bırakılmalı mı? Araştırmacılar katı bir diyet önermiyor; doymuş yağların bir bölümünü bitkisel yağlarla değiştirmek anlamlı bir adım olarak değerlendiriliyor.

Bu bulgular kesin bir tedavi yöntemi mi gösteriyor? Hayır. Çalışma gözlemsel; yağ tüketimi ile ölüm riski arasındaki istatistiksel ilişkiyi ortaya koyuyor, neden-sonuç kanıtı sunmuyor.

Sonuç

Prostat kanseri tanısı alan erkekler için sofradaki yağın türü, miktarı kadar önem taşıyor. Uzmanlar, bu bulguların beslenme danışmanlığının kanser bakımının ayrılmaz bir parçası hâline gelmesi için güçlü bir adım olduğunu vurguluyor. Söz konusu ilişkilerin doğrulanması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.