Ohio State Üniversitesi, pankreas kanserinde kemoterapi yanıtını haftalar içinde ölçen DCE-MRI aracı...

Amerikan Kanser Derneği (American Cancer Society – ACS), 2010’dan bu yana ilk kez prostat kanseri tarama kılavuzunu güncelledi ve artık 50-69 yaş arası ortalama riskli erkeklerin iki yılda bir PSA (prostate-specific antigen – prostat spesifik antijen) kan testi yaptırmasını doğrudan öneriyor. Önceki kılavuzda tarama kararı hekimle birlikte alınan bir “paylaşımlı karar” olarak bırakılıyordu; yeni kılavuz ise düzenli taramayı net bir tavsiye haline getiriyor. Yüksek riskli grupta yer alan siyahi erkekler ve ailesinde prostat kanseri öyküsü bulunan erkekler ise 45 yaşından itibaren her yıl PSA testi yaptırmalı.
ACS’nin Atlanta’da yayımladığı ve CA: A Cancer Journal for Clinicians dergisinde yer alan güncelleme, PSA taramasının prostat kanseri ölümünü ve ileri evre tanısını anlamlı ölçüde azalttığına dair güçlenen kanıtlara dayanıyor. Kılavuzda öne çıkan değişiklikler şunlar: Ortalama riskli erkekler 50-69 yaş arasında iki yılda bir PSA testi yaptıracak; siyahi erkekler ve ailesinde prostat kanseri güçlü öyküsü bulunanlar 45-69 yaş arası yıllık taramaya girecek. 70-74 yaş grubunda taramaya devam edilip edilmemesi bireysel karar olacak; 75 yaş ve üzeri için tarama önerilmiyor.
“PSA testi, prostat kanserini erken yakalamanın temel taşı olmaya devam ediyor ve artık yararları hakkında daha güçlü kanıtlara sahibiz. Aynı zamanda ölümcül tümörleri yakalarken, agresif bakıma ihtiyaç duymayan yavaş büyüyen kanserler için gereksiz testlerden kaçınmanın daha iyi yollarına da sahibiz.”
Bu sözler, Amerikan Kanser Derneği Erken Kanser Tespit Bilimi Kıdemli Başkan Yardımcısı Dr. Robert Smith’e ait. ACS Bilimsel Direktörü Dr. William Dahut ise siyahi erkeklerin prostat kanserine yakalanma oranının beyaz erkeklere kıyasla yüzde 67 daha yüksek olduğunu ve ölüm oranının neredeyse iki katı olduğunu vurgulayarak, yeni kılavuzun bu eşitsizliği azaltmayı hedeflediğini belirtti.
Kılavuz, PSA değeri 45-69 yaş için 3.0 ng/mL ve üzeri, 70-74 yaş için 6.5 ng/mL ve üzeri çıkan erkeklerin iki hafta ile üç ay arasında testin tekrarlanmasını öneriyor. PSA yüksekliği doğrulanan hastalarda ise doğrudan biyopsi yerine, önce prostat MR görüntülemesi ve/veya doğrulanmış bir biyobelirteç testi ile değerlendirme yapılması tavsiye ediliyor. Böylece gereksiz biyopsiler azaltılırken, klinik açıdan anlamlı kanserlerin yakalanması hedefleniyor. Düşük riskli prostat kanseri tanısı konan hastalara ise başlangıç yönetimi olarak aktif izlem (active surveillance) öneriliyor; bu, kanserin düzenli takibi anlamına geliyor ve gereksiz tedavilerin önüne geçiyor.

PSA testi nedir ve nasıl yapılır? PSA testi, kandaki prostat spesifik antijen seviyesini ölçen basit bir kan testidir. Yüksek seviyeler prostat kanserine işaret edebilir ancak her yüksek sonuç kanser anlamına gelmez.
Kimler yüksek riskli grupta sayılıyor? Siyahi erkekler, babası veya kardeşi 65 yaşından önce prostat kanserine yakalanan erkekler ve birden fazla birinci derece akrabasında prostat kanseri görülenler yüksek riskli kabul ediliyor.
Tarama ne kadar sıklıkla yapılmalı? Ortalama riskli erkekler için iki yılda bir, yüksek riskli erkekler için her yıl PSA testi öneriliyor. 75 yaş ve üzeri erkeklere tarama önerilmiyor.
2026 yılında ABD’de yaklaşık 333 bin 830 erkeğe prostat kanseri tanısı konması ve 36 bin 320 erkeğin bu hastalıktan yaşamını yitirmesi bekleniyor. ACS’nin 16 yıllık aradan sonra yayımladığı bu güncelleme, prostat kanserinde erken tanının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Kılavuzun “yaşayan kılavuz” (living guideline) çerçevesinde hazırlanması, yeni kanıtlar ortaya çıktıkça önerilerin güncelleneceği anlamına geliyor.
Yorum Yapın