Mutfak dumanı akciğer kanseri riskini artırıyor: Uzman uyardı

Mutfak dumanı akciğer kanseri riskini artıran gizli bir tehlike olarak öne çıkıyor. Türk Akciğer Kanseri Derneği Başkanı Prof. Dr. Ayten Kayı Cangır, sigara dışındaki faktörlerin de akciğer kanserine yol açabildiğini belirterek, özellikle kadınların mutfak dumanı ve radon gazına maruziyeti nedeniyle daha yüksek risk altında olduğunu vurguladı.

Mutfak dumanı akciğer kanserini nasıl tetikliyor?

Prof. Dr. Cangır, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak yaptığı açıklamada, yemek yaparken oluşan sıcak duman ve kızartma yağının buharına maruz kalmanın, biyogaz (biyolojik kökenli gaz) maruziyetiyle birlikte kadınların akciğer kanseri riskini artırdığını belirtti. Hastaların yüzde 80-85’i sigara içiciliğiyle ilişkili olsa da, yüzde 15-20’sinin hiç sigara içmeyenlerde görüldüğüne dikkat çekti.

“Yemek yaparken ortaya çıkan sıcak duman ve kızartma yağının buharına maruz kalmak, biyogazlara maruziyet kadınlarda akciğer kanserinin daha yüksek görülmesinin nedenlerinden biridir.”

Sigara içmeyenlerde akciğer kanseri neden artıyor?

Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında konuşan Prof. Dr. Cangır, sigara içmeyen 40-50 yaşlarındaki kadınlarda akciğer kanseri olma olasılığının erkeklere göre daha yüksek olduğunu belirtti. Radon gazı (topraktan ve kayaların arasından sızan radyoaktif gaz), kapalı mekanlarda birikerek riski artırıyor. Kadınların evde daha fazla vakit geçirmesi bu maruziyeti güçlendiriyor. Pasif içiciliğin riski yüzde 25-30 artırdığını, hatta sigara içilen ortamlarda eşyalara sinen nikotin ve katranın “üçüncü el maruziyet” oluşturduğunu vurguladı.

Sık Sorulan Sorular

Mutfak dumanı akciğer kanserine nasıl yol açar? Yüksek sıcaklıkta kızartma yaparken açığa çıkan duman, polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) ve aldehitler gibi kanserojen (kanser yapıcı) bileşikler içerir. Sürekli solumak akciğer dokusunda hasar biriktirir.

Aspiratör kullanmak riski azaltır mı? Evet. Çalışmalar, mutfak aspiratörü kullanımının akciğer kanseri riskini yaklaşık yüzde 50-60 azaltabildiğini gösteriyor. Mutfağın havalandırılmasına dikkat etmek de büyük önem taşıyor.

Elektronik sigaralar risk taşır mı? Prof. Dr. Cangır, son yıllarda popülerleşen puff bar ve elektronik sigaraların da akciğer kanseri riskini artırdığını, bu ürünlerin masum olmadığını vurguladı.

Sonuç

Akciğer kanseri yalnızca sigara içenlerin değil; sigara içmese bile mutfak dumanı, radon gazı ve pasif içiciliğe maruz kalan herkesin sorunudur. Prof. Dr. Cangır’ın açıklamaları, özellikle kadınların ev içi hava kalitesine dikkat etmesinin ve mutlaka havalandırma önlemleri almasının önemini ortaya koyuyor. Erken tanı hayat kurtarıcı; geçmeyen öksürüğün asla hafife alınmaması gerekiyor.