Mesane kanserinde evde test dönemi: İdrar testi yüzde 92 başarı gösterdi

İngiltere’de geliştirilen evde yapılabilen bir idrar testi, mesane kanserinin yüzde 92’sini saptayabiliyor. Birmingham Üniversitesi ile tanı şirketi Nonacus’ın ortak çalışmasında, GALEAS Bladder adlı test idrara karışan kanser DNA’sını tarayarak yaklaşık bin hasta arasındaki 77 mesane kanseri vakasının 71’ini doğru şekilde belirledi. Bulgular, hakemli dergi European Urology Oncology’de yayımlandı.

Evde idrar testi nasıl çalışıyor?

GALEAS Bladder testi, mesane kanseri hücrelerinden idrara dökülen genetik materyali inceliyor. Test, 23 farklı gen üzerinde kanserle ilişkili 450’den fazla DNA mutasyonunu aynı anda tarama kapasitesine sahip. Hastalar örneği evinde toplayarak laboratuvara postalıyor; sonuç, kamera ile yapılan invaziv müdahaleye (vücut içine alet sokulan işlem) gerek kalmadan değerlendirilebiliyor.

Araştırma, İngiltere ve İskoçya’daki yedi hastanede, İngiltere Sağlık Hizmeti’nin (NHS) üroloji bölümlerinde gerçekleştirildi. 964 hastayı kapsayan denemede testin performansı mevcut tanı yöntemleriyle karşılaştırıldı.

“En önemlisi, kanser olma ihtimali en yüksek kişileri daha erken belirlemek ve hekimlerin hangi hastaların sistoskopi için güvenle bekleyebileceğine karar vermesini sağlamak.”

Bu sözler, çalışmanın ortak yazarı ve Nonacus kurucu ortağı Lee Silcock’a ait.

Mesane kanseri şüphesinde ne değişecek?

Bugün için standart tanı yöntemi olan sistoskopi, küçük bir kameranın idrar kanalından mesaneye sokulması anlamına geliyor. İngiltere’de yılda 300 binden fazla sistoskopi yapılıyor ve bekleme listeleri uzuyor. Yeni test sistoskopinin yerini almıyor; ancak negatif sonuç, hastanın mesane kanseri olmama olasılığının yüzde 99 üzerinde olduğu anlamına geliyor. Bu sayede acil kamera işlemi gerektirmeyen hastalar güvenle bekletilebilecek.

Birmingham Üniversitesi Mesane Kanseri Araştırma Merkezi Direktörü Prof. Richard Bryan, sonuçların “klinik uygulama açısından çok önemli” olduğunu belirtti. Testin triyaj (hastaların öncelik sırasına dizilmesi) amacıyla kullanılması hâlinde, her bin hastada 730 daha az acil sistoskopi yapılması öngörülüyor. GALEAS Bladder şu anda İngiltere ve Galler’deki NHS hizmetlerinde kullanılıyor.

Sık Sorulan Sorular

Evde mesane kanseri testi nasıl uygulanır? Hasta idrar örneğini evinde toplar ve laboratuvara gönderir; sonucu hekimiyle değerlendirir.

Test sistoskopinin yerini alacak mı? Hayır. Test, kanser riski yüksek olan hastaları önceliklendirmek ve gereksiz işlemleri azaltmak için kullanılacak.

Testin doğruluk oranı nedir? Çalışmada vakaların yüzde 92,2’si doğru saptandı; negatif sonuçta yanılsama payı yüzde 1’in altında.

Sonuç

Mesane kanserinde tanı sürecini kolaylaştıran bu gelişme, özellikle idrarda kan görme şikâyetiyle başvuran binlerce hastanın gereksiz invaziv işlemlerden geçmesini önleyebilir. Türkiye’de henüz bulunmayan testin yaygınlaşması, erken teşhiste benzer evde test yaklaşımlarının önünü açabilir.