Melanomda virüs tedavisi çağı: FDA kanseri patlatan ilacı onayladı

Amerika Birleşik Devletleri Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), ileri evre melanom yani cilt kanserinin en ölümcül türü için genetik olarak düzenlenmiş bir virüs temelli tedaviyi onayladı. Tudriqev (vusolimogene oderparepvec) adlı ilaç, bağışıklık sistemini güçlendiren nivolumab ile birlikte kullanılacak. Tedavi, immünoterapiye (bağışıklık sistemini kanserle savaştırmaya yönelik tedavi) yanıt vermeyen ya da sonradan direnç gelişen hastalar için ABD’de 10 yılı aşkın sürede ilk yeni onkolitik virüs terapisi olma özelliğini taşıyor.

Tudriqev nedir ve melanom hücrelerini nasıl patlatıyor?

Tudriqev bir onkolitik virüs tedavisi: uçuğa neden olan herpes simplex virüsünün (HSV-1) laboratuvarda genetik olarak değiştirilmiş hâli. İlaç doğrudan tümörün içine enjekte ediliyor. Virüs kanser hücrelerinde çoğalıyor ve hücreleri içeriden patlatıyor. Hücreler patladığında bağışıklık sistemi alarma geçiyor ve tümöre ek bir saldırı düzenliyor. Londra Kanser Araştırma Enstitüsü (ICR) ve Royal Marsden Hastanesi’nden Prof. Kevin Harrington’ın liderliğindeki çalışmalarda virüs, nivolumab ile birleştirildiğinde immünoterapiye direnç kazanmış tümörlerde bile yanıt sağladı.

“Bu onay dönüştürücü nitelikte. Bu hastalarda ortalama yaşam süresi yalnızca 6-9 ay. IGNYTE çalışmasının etkileyici sonuçları, üç yıl sonra hastaların neredeyse yarısının hâlâ hayatta olduğunu gösterdi.”

IGNYTE çalışması ne sonuçlar verdi?

Faz 2 IGNYTE denemesine, en az sekiz hafta PD-1 inhibitörü (bağışıklık sistemini kansere karşı serbest bırakan ilaç grubu) tedavisine rağmen hastalığı ilerleyen 140 yetişkin hasta alındı. Değerlendirilen 91 hastanın yüzde 24’ünde tümörler belirgin şekilde küçüldü; yanıtlar ortalamada 14,1 ay sürdü. FDA, ilacı hızlandırılmış onay yoluyla onayladı ve geliştirici şirket Replimune’dan klinik faydayı doğrulayacak yeni çalışmalar talep etti. En sık görülen yan etkiler yorgunluk, ateş, titreme ve enjeksiyon bölgesi reaksiyonları oldu.

Sık Sorulan Sorular

Tudriqev kimlere uygulanabilir? Cerrahiyle çıkarılamayan ileri evre cilt melanomu olan ve PD-1 bazlı immünoterapiye rağmen hastalığı ilerlemiş yetişkin hastalar için onaylandı.

Virüs tedavisi nasıl uygulanıyor? Virüs iki haftada bir doğrudan tümör içine enjekte ediliyor; ilk dozdan üç hafta sonra nivolumab damar yoluyla tedaviye ekleniyor.

Bu tedavi Türkiye’de kullanılabilecek mi? Onay şimdilik ABD ile sınırlı; bilim insanları Avrupa’da onay sürecinin başlamasını bekliyor.

Sonuç

Melanomda virüslerin tedavi silahına dönüşmesi, immünoterapinin çaresiz kaldığı hastalarda yeni bir kapı aralıyor. Araştırmacılar şimdi aynı yaklaşımın diğer kanser türlerindeki klinik çalışmalarda denenmesine odaklandı.