Meme kanserinde beyin metastazına lösemi ilacı asciminib ile umut

Duke University, kronik miyeloid lösemi (KML) tedavisinde kullanılan asciminib ilacını, HER2 pozitif meme kanserinin beyne yayıldığı hastalarda trastuzumab ile kombine ederek test eden ASCENdANT Faz 1/2 klinik denemesini başlattı. Deneme, lösemi ilacının beyin metastazlarını durdurup durduramayacağını araştırıyor. HER2 pozitif ileri evre meme kanseri hastalarının yaklaşık üçte birinde kanser beyne sıçrıyor ve mevcut tedaviler bu grupta sınırlı kalıyor.

Asciminib meme kanserinde nasıl çalışıyor?

Asciminib, ABL kinaz inhibitörü (bağışıklık hücrelerinin büyümesini düzenleyen enzimleri bloke eden ilaç) sınıfında bir tirozin kinaz inhibitörüdür ve ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından kronik miyeloid lösemi tedavisi için onaylıdır. Duke Üniversitesi’nden araştırmacı Ann Marie Pendergast liderliğindeki laboratuvar ve hayvan çalışmaları, ilacın ABL kinaz yolağını bloke ederek meme kanseri hücrelerinde HER2 protein birikimini durdurduğunu ve tümörün büyümesini yavaşlattığını gösterdi.

“ASCENdANT denemesi, Duke’taki Pendergast Laboratuvarı’nın temel araştırmasına dayanıyor. Laboratuvar ve hayvan çalışmaları, Abl kinaz yolağının engellenmesinin HER2 proteinini baskıladığını ve metastazı yavaşlattığını gösterdi.”

Denemenin sorumlu araştırmacısı ve Duke Beyin ve Omurilik Metastaz Merkezi Direktörü Dr. Carey K. Anders, kombinasyonun sinerjik etki göstermesini umduklarını belirterek, “Bu kombinasyon tedavisinin birlikte çalışarak olumlu sonuçlar göstermesini umuyoruz” dedi.

HER2 Pozitif Meme Kanseri ve Beyin Metastazı Hakkında Bilinmesi Gerekenler

HER2 pozitif meme kanseri, insan epidermal büyüme faktörü reseptörü 2 (HER2) proteininin aşırı üretildiği agresif bir alt türdür. Tüm meme kanserlerinin yaklaşık yüzde 15-20’ini oluşturur. İleri evre HER2 pozitif hastalarda kanser beyne yayıldığında tedavi zorlaşır çünkü kan-beyin bariyeri birçok ilacın beyne ulaşmasını engeller. Trastuzumab (Herceptin), HER2 proteinini hedefleyen monoklonal antikor tedavisi, bu hastaların standart bakımını oluşturur ancak tek başına beyin metastazlarında yetersiz kalabilmektedir.

Sık Sorulan Sorular

ASCENdANT denemesine kimler katılabilir? HER2 pozitif meme kanseri tanısı almış, beyninde en az 5 milimetrelik ilerleyen lezyon bulunan ve daha önce en az bir tedavi almış yetişkin hastalar başvurabilir.

Asciminib’in yan etkileri neler? İlaç, lösemi hastalarında güvenli olduğu kanıtlanmış bir tedavidir ancak trastuzumab ile kombinasyonu ilk kez insanlarda test ediliyor. Güvenlik aşamasında hastalar 80 miligramdan 200 miligrama kadar doz artışıyla izleniyor.

Bu tedavi ne zaman sonuç verecek? Denemenin birincil tamamlanma tarihi Kasım 2030 olarak planlanmıştır. Güvenlik aşaması tamamlandıktan sonra genişleme aşamasına geçilecek ve intrakraniyal yanıt oranı (beyin içindeki tümör küçülmesi) değerlendirilecek.

Sonuç

ASCENdANT denemesi, bir lösemi ilacının meme kanserinde beyin metastazına karşı yeniden amaca uygun kullanımını (repurposing) test eden ilk insan çalışması olması açısından önemli. Deneme devam ediyor ve sonuçlar 2030’a kadar bekleniyor. Duke Cancer Institute ve Novartis işbirliğiyle yürütülen çalışma, tedavi direnci gelişen HER2 pozitif meme kanseri hastaları için yeni bir seçenek oluşturabilir.