Küçük Hücreli Akciğer Kanserinde Gamma Delta T Hücresi Keşfi

Avustralya’daki Walter and Eliza Hall Institute (WEHI) araştırmacıları, küçük hücreli akciğer kanserinin (SCLC) bağışıklık sisteminden gizlenme taktiklerini aşan bir bağışıklık hücresi keşfetti. Gamma delta T hücreleri adı verilen bu hücreler, en ölümcül akciğer kanseri türünü tanıyıp yok edebiliyor ve mevcut ilaçlarla güçlendirilebiliyor. Çalışma, Cancer Cell dergisinde yayımlandı.

Küçük Hücreli Akciğer Kanseri Neden Bu Kadar Zorlu?

Küçük hücreli akciğer kanseri (SCLC), beş yıllık sağkalım oranı yüzde 7’nin altında olan en agresif kanserlerden biri. İmmünoterapi (bağışıklık sistemini kanserle savaştıran tedavi) diğer kanserlerde çığır açarken, SCLC hastalarının yalnızca küçük bir bölümünde kalıcı yanıt sağlıyor. Bunun temel nedeni, bu tümörlerin MHC-I adlı proteini sessizleştirerek klasik bağışıklık hücrelerine görünmez hale gelmesi.

WEHI ekibi, IMpower133 ve CASPIAN adlı iki büyük klinik çalışmanın verilerini genomic analizle incelediğinde, tümörlerinde daha fazla gamma delta T hücresi bulunan hastaların immünoterapiden en çok yararlananlar olduğunu saptadı.

“On yıllardır küçük hücreli akciğer kanserinin bağışıklık sisteminden ustaca gizlendiğini biliyorduk. Gizlenme perdesini aşabilen bir bağışıklık hücresi bulduk. Tümöründe bu hücrelerden daha fazla bulunan hastaların tedavi sonuçları belirgin şekilde daha iyiydi.”

Hastalık Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Küçük hücreli akciğer kanseri, akciğer kanserinin yaklaşık yüzde 15’ini oluşturur ve neredeyse her zaman sigara kullanımıyla bağlantılıdır. Tanı genellikle ileri evrede konur çünkü kanser hızla yayılır. Gamma delta T hücreleri, klasik T hücrelerinden farklı olarak MHC-I bağımsız bir yol kullanır; bu nedenle bağışıklıktan gizlenen tümörlere karşı alternatif bir saldırı vektörü sunar.

Mevcut İlaçlarla Bağışıklık Nasıl Güçlendiriliyor?

Araştırmacılar, hastalardan alınan doku örneklerinden laboratuvarda “mini tümör” modelleri oluşturdu. Bu modellere hastaların kendi kanından alınan gamma delta T hücrelerini eklediklerinde, hücrelerin SCLC hücrelerini etkin biçimde yok ettiğini gördü. İki mevcut ilaçla bu süreci güçlendirmeyi denediler: zoledronat (osteoporoz ilacı) gamma delta T hücrelerinin sayısını ve tanıma kapasitesini artırdı; tarlatamab (SCLC için onaylı bispesifik antikor) ise hücreleri kanser hücresine yaklaştırarak teması güçlendirdi.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi şu anda hastalarda kullanılıyor mu?
Hayır, çalışma laboratuvar aşamasındadır. Klinik deneme için Doherty Institute ile işbirliği sürüyor.

Gamma delta T hücreleri nedir?
Bağışıklık sisteminin az bilinen bir T hücresi alt türüdür. Klasik T hücrelerinden farklı olarak tümör hücrelerini MHC-I proteinine ihtiyaç duymadan tanıyabilir.

Küçük hücreli akciğer kanserinden korunmak mümkün mü?
En etkili koruma sigarayı bırakmaktır. Yüksek riskli kişilerde düşük doz BT ile erken tarama yapılabilir.

Sonuç

WEHI’nin bulgusu, küçük hücreli akciğer kanserinde immünoterapi yanıtını artırma yönündeki en güçlü laboratuvar kanıtlarından biridir. Gamma delta T hücrelerini hedefleyen yeni stratejiler, bu ölümcül kanserde seçenek sınırlarını genişletme potansiyeli taşıyor.