Kolon kanserinde probiyotik umudu: Tümörlerin yüzde 43’ü yok oldu

Columbia Üniversitesi araştırmacıları, genetik olarak modifiye edilmiş bir probiyotik bakteriyi farelerdeki kolon kanseri tümörlerini hedef almak için kullandı ve yedi tümörden üçünün tamamen yok olduğunu bildirdi. Kolon kanserinde probiyotik umudu olarak nitelendirilen yöntem, kemoterapi ilacını doğrudan tümör içinde üretirken bağışıklık sistemini de aktive ediyor. Çalışma, Science Translational Medicine dergisinde yayımlandı (DOI: 10.1126/scitranslmed.ady2289).

Probiyotikler kolon kanserini nasıl etkiliyor?

Araştırmayı Columbia Üniversitesi immünologu Dr. Nicholas Arpaia öncülüğündeki ekip yürüttü. Bilim insanları, bağırsak sağlığı için kullanılan Escherichia coli Nissle 1917 adlı probiyotik bakteri suşunu genetik olarak yeniden tasarladı. Bakteriler tümör içinde birikebilen canlılar olduğundan kanser hücrelerini hedeflemek için ideal taşıyıcı. Farelerde beş gün içinde her gram tümör dokusunda bir milyardan fazla bakteri birikti.

Bakteriler, sitazin deaminaz adlı enzimi üretmek üzere programlandı. Bu enzim, az zehirli 5-fluorositozin (5-FC) bileşiğini kolon kanserinde yaygın kullanılan kemoterapi ilacı 5-fluorourasil’e (5-FU) dönüştürüyor; böylece zehirli etki yalnızca tümör içinde yoğunlaşıyor. Araştırmacılar bakterinin 5-FU’yu parçalayan preTA genini silerek ve bir IL-15 süperagonisti (bağışıklık hücrelerini uyaran protein) ile PD-L1 bloke edici nanobody (tümörün bağışıklık baskılayıcı proteinini engelleyen küçük antikor) ekleyerek sistemi güçlendirdi. Üçlü kombinasyon tek enjekte ile yedi tümörün üçünde tam gerileme sağladı.

“Tümör immünolojisine dair daha derin bir anlayış ve gelişmekte olan biyobelirteçlerle birlikte bu sistem, çeşitli kanser türlerinde tümör heterojenitesini, zehirliliği ve tedavi direncini aşmaya yönelik son derece uyarlanabilir bir yaklaşım sunarak kanser kemoimmünoterapisini ilerletmelidir.”

Kolon Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Kolon (kalın bağırsak) kanseri, dünya çapında en sık tanı konulan kanser türlerinden biridir ve kansere bağlı ölümlerde önde yer alır. Hastalık genellikle poliplerden gelişir; erken evrede belirti vermeyebilir. Son yıllarda gençlerde görülme hızının artması araştırmacıların nedenlerini araştırdığı bir endişe kaynağı.

Sık Sorulan Sorular

Bu tedavi insanlarda ne zaman kullanılabilir? Çalışma farelerde ve küçük ölçekte yapıldı; insan klinik denemeleri için henüz takvim yok. İnsan kanserlerinin karmaşıklığını yansıtan modellerde test edilmesi gerekiyor.

Probiyotik tedavisinin yan etkisi var mı? Farelerde geleneksel 5-FU kemoterapisi vücut ağırlığında yüzde 7 düşüşe yol açarken, probiyotik versiyonda bu sistemik zehirlilik görülmedi; bakteriler tümör dışı organlarda hızla kayboldu.

Hangi kanser türleri için umut veriyor? Platform modüler olduğundan kolon kanseri başta olmak üzere çeşitli türler için uyarlanabilir; bakteri yalnızca tümör içinde aktifleştiği için doku tahribatını azaltması bekleniyor.

Sonuç

Çalışma, kemoterapi ve immünoterapinin güçlü yönlerini birleştiren yeni bir stratejiyi gösteriyor. Kolon kanserinde probiyotik umudu, yan etkileri azaltırken tümör hedeflemesini artırma potansiyeli taşıyor. Araştırmacılar bir sonraki adımın platformun insan kanser modellerinde doğrulanması olduğunu belirtiyor.