Karaciğer kanserinde CAR-T ile tam gerileme: 3 yaşındaki çocuk

ABD’deki Texas Children’s Hospital ve Baylor College of Medicine araştırmacıları, deneysel bir CAR-T hücre tedavisi ile 3 yaşındaki bir erkek çocuğun ileri evre karaciğer kanserini tamamen ortadan kaldırdı. Kemik ve akciğerlere yayılan hepatoblastom (çocuklarda en sık görülen karaciğer kanseri) tanısı alan çocuğun tedaviden 12 ay sonra bile kanser belirtisi taşımadığı bildirildi. Sonuçlar New England Journal of Medicine dergisinde yayımlandı.

Karaciğer kanserinde CAR-T tedavisi nasıl işliyor?

Çocuğun bağışıklık sisteminden alınan T hücreleri (bağışıklık sisteminin kanserle savaşan beyaz kan hücreleri), karaciğer kanserlerinde yüksek düzeyde bulunan glipikan-3 (GPC3) proteinini tanıyıp saldıracak şekilde genetik olarak yeniden programlandı. Araştırmacılar, hücrelerin ömrünü ve tümör öldürme kapasitesini artırmak için interlökin-15 ve interlökin-21 adlı bağışıklık proteinlerini kodlayan genleri de tedaviye ekledi. Hazırlanan GPC3-CAR T hücreleri sekiz hafta arayla iki ayrı infüzyon şeklinde hastaya verildi.

İlk infüzyonun ardından BT taramalarında ve kandaki alfa-fetoprotein (tümör aktivitesinin göstergesi) seviyesinin düşmesinde kendini gösteren kısmi bir yanıt alındı. Sekiz hafta sonra uygulanan ikinci dozun ardından ise vücutta kalan tümörler tamamen ortadan kalktı. Çocuk, tedavi sürecinde sitokin salınım sendromu gibi ciddi yan etkiler yaşamadan ayakta tedavi ortamında iyileşti.

“Bu çalışma, yeni CAR-T hücrelerinin hepatoblastom için güvenli ve etkili bir tedavi olabileceğine dair kanıt sağlıyor. GPC3 taşıyan katı tümörlü hastaların daha fazla değerlendirilmesi gerekiyor.”

Hepatoblastom Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Hepatoblastom, çocukluk çağının en yaygın karaciğer kanseridir ve genellikle 3 yaş altı çocuklarda görülür. Erken evrede cerrahi ile çıkarılabilse de kemoterapiye dirençli ve metastaz yapmış vakalarda tedavi seçenekleri sınırlıdır. Çocuğa tanı konduğunda karaciğerinde 11,2×9,6×7,1 cm boyutunda bir kitle vardı ve kanser akciğerlerine yayılmıştı. Üç kür kemoterapi ve iki ameliyata rağmen kanser hızla nüksetti. Bu vaka, katı tümörlere (dokuda kütle oluşturan tümörler) karşı CAR-T tedavisinin potansiyelini gösteriyor; ancak tek hasta üzerinden genelleme yapılamaz.

Sık Sorulan Sorular

CAR-T hücre tedavisi nedir? Hastanın kendi bağışıklık hücrelerinin laboratuvarda kanser hücrelerini tanıyacak şekilde yeniden programlanıp vücuda geri verilmesidir.

Bu tedavi her karaciğer kanseri hastasına uygulanabilir mi? Hayır, bir Faz 1 klinik denemedir ve şu anda yalnızca GPC3 proteini taşıyan hepatoblastom hastalarında değerlendirilmektedir.

Tedavinin yan etkileri oldu mu? Bu vakada ciddi yan etkiler gözlenmedi; tedavi ayakta yapıldı. Ancak tek hasta üzerinden genelleme yapılamaz.

Sonuç

CARE çalışması, CAR-T hücre tedavisinin kemoterapiye dirençli katı tümörlerde bile tam gerileme sağlayabileceğini gösteren ilk insan deneylerinden biri oldu. Texas Children’s Hospital ve Seattle Children’s’ta devam eden araştırmalar, bu yaklaşımın daha geniş hasta gruplarında geçerli olup olmadığını ortaya koyacak.