BRCA2 mutasyonlu kanserde 9-1-1 kompleksi DNA onarımında can simidi oldu. MSK'den PARP...

Johns Hopkins Tıp Kurumu (Johns Hopkins Medicine) Sidney Kimmel Kapsamlı Kanser Merkezi araştırmacıları, triptolit adlı doğal bitki bileşiğinin, kanser hücrelerinin epigenetik ilaçlara karşı geliştirdiği direnci aşabildiğini gösterdi. Çalışma, 26 Ağustos 2026’da Nature Communications dergisinde yayımlandı ve dekzittabin (decitabine) gibi DNA metiltransferaz inhibitörlerinin (DNMT inhibitörleri) katı tümörlere karşı etkinliğini artırma potansiyeli taşıyor.
DNMT inhibitörleri (DNA metiltransferaz inhibitörleri), kanser hücrelerinin işini bozan anormal DNA metilasyonunu kaldırıp tümör baskılayıcı genleri yeniden aktive eden ilaçlardır. Bu ilaçlar bazı kan kanserlerinde (miyelodisplastik sendrom ve lösemi) başarılı olsa da, katı tümörlerde sınırlı kalıyor. Araştırmacılar bunun nedenini DCTPP1 enziminde buldu: Bu enzim, dekzittabinin hücre içindeki aktif formunu bir “parçalayıcı” gibi yok ediyor ve ilacın DNA’ya entegre olmasını engelliyor.
“Triptolit, bu parçalayıcıyı durdurarak DCTPP1’i inhibe ediyor. Bu enzim engellenince DNMT inhibitörleri hayatta kalıyor, tümör DNA’sına başarılı şekilde entegre oluyor ve olması gerektiği gibi çalışarak tümör baskılayıcı genlerin ifadesini geri kazandırıp kanser hücrelerini öldürüyor.”
— Dr. Vasan Yegnasubramanian, Johns Hopkins Kimmel Kanser Merkezi, kıdemli araştırmacı
Triptolit, Tripterygium wilfordii (gök şeddi asması) bitkisinden elde edilen bir diterpenoid epoksidir. Bitki geleneksel Çin tıbbında yüzyıllardır kullanılıyor. Johns Hopkins ekibi, 3.800 bileşiğin tarandığı bir kimyasal kütüphane ekranında triptolitin dekzittabinle güçlü sinerji gösterdiğini keşfetti. Laboratuvar ortamında prostat, akciğer, lösemi ve meme kanseri hücre hatlarında test edildi ve fare modellerinde tümör büyümesini baskıladığı doğrulandı.

Triptolit kanser tedavisi olarak şu anda kullanılabiliyor mu? Hayır. Bulgular henüz preklinik aşamada; laboratuvar hücrelerinde ve hayvan modellerinde test edildi. İnsanlarda klinik denemeye girmeden önce DCTPP1 inhibitörlerinin güvenliği ve etkinliği için daha fazla araştırma gerekiyor.
DCTPP1 nedir ve kanserde ne işe yarar? DCTPP1 (deoksisitidin trifosfat pirofosfataz), hücre içindeki nükleotid dengesini sağlayan bir enzimdir. Yüksek DCTPP1 seviyeleri, DNMT inhibitörlerine karşı direçle ilişkili bulundu — yani bu enzim kanserde ilaç direncinin önemli bir kaynağı olabilir.
Bu tedavi hangi kanser türlerinde umut vaat ediyor? Prostat, akciğer, meme ve lösemi hücre hatlarında sinerji gösterdi. Çalışma, yaklaşık tüm kanserlerde ortak olan DNA metilasyonu hedeflediği için geniş bir yelpazede potansiyel taşıyor.
Bu çalışma, kanserde ilaç direncini aşmak için epigenetik tedaviyi doğal bileşiklerle güçlendirmenin yeni bir stratejisini ortaya koyuyor. Yegnasubramanian, “triptolit veya türevlerinin standart tedavilerle kombinasyonu, epigenetik terapinin çok daha geniş bir kanser yelpazesine yayılması için rasyonel bir strateji olabilir” diyor. Bir sonraki adım, DCTPP1 inhibitörlerinin insanlarda test edilebilecek gücü ve güvenliği kazanması için ileri preklinik çalışmalardır.
Yorum Yapın