Kadın Hastalıkları

Kadınlarda görülen üreme sistemi kanserleri şunlardır: meme kanseri, rahim (endometriyum) kanseri, rahim ağzı (serviks) kanseri, yumurtalık (over) kanseri ve vajina/dış dudak (vulva) kanseri. Kanser türleri farklı belirti, risk faktörü ve tedavi gerektirdiği için her biri ayrı ele alınır.

Ortak risk faktörleri arasında; ileri yaş, ailede meme/over/jinekolojik kanser öyküsü (BRCA genleri dahil), hormonal faktörler (erken adet, geç menopoz, hiç doğum yapmamak), obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme ve sigara sayılabilir. HPV aşısı ise rahim ağzı kanserine karşı en etkin korumayı sağlar.

Erken teşhis; düzenli jinekolojik muayene, smear (Pap-smear) ve HPV testi, mamografi (40 yaş sonrası), pelvik ultrason ve meme/over öyküsüne göre uygun tarama ile yapılır. Belirti olmasa bile yaşa uygun düzenli taramalar, kanserlerin erken evrede yakalanmasında hayati önem taşır.

Belirtiler türüne göre değişir: adet dışı vajinal kanama, karın veya pelvik ağrı, şişkinlik, mamada elle hissedilen kitle, vajinal akıntı değişikliği, anormal smear sonucu, idrar alışkanlığında değişiklik ve kilo değişiklikleridir. Bu belirtilerden herhangi biri varsa mutlaka kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır.

Genel öneri: 21-65 yaş arası kadınlarda düzenli jinekolojik muayene ve 3 yılda bir smear testi; 30-65 yaş arası HPV ile birlikte 5 yılda bir smear+HPV taraması; 40 yaş sonrası yılda bir veya iki yılda bir mamografi önerilir. Kişisel risk durumuna göre tarama sıklığı doktor tarafından ayarlanmalıdır.