İşlenmiş et kanser riskini artırıyor: 30 gram bile tehlikeli

Avrupa’nın en büyük beslenme ve kanser çalışması olan EPIC’in yeni analizine göre her gün eklenen 30 gram işlenmiş et, yani yaklaşık bir dilim jambon, mide kanseri riskini yüzde 9, yemek borusu kanseri riskini ise yüzde 13 artırıyor. 450 binden fazla kişinin 14 yıl izlendiği araştırma, sosis, salam ve jambon tüketiminin sınırlandırılması gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. Çalışma, International Journal of Cancer dergisinde yayımlandı.

İşlenmiş et kanser riskini nasıl artırıyor?

Araştırmada işlenmiş et; yani tuzlama, kurutma, fermantasyon veya tütsüleme gibi işlemlerden geçirilen sosis, jambon ve salam, mide ve yemek borusu adenokarsinomu (bez hücrelerinden gelişen kanser türü) riskiyle ilişkili bulundu. On Avrupa ülkesinden 450.112 katılımcının ortalama 14,1 yıl izlendiği çalışmada 876 kişide mide kanseri, 215 kişide yemek borusu adenokarsinomu gelişti. Günde 30 gramlık ek tüketim mide kanseri riskini yüzde 9, yemek borusu adenokarsinomu riskini yüzde 13 yükseltiyor.

En yüksek tüketim grubunda tablo daha çarpıcı: En az tüketenlerle karşılaştırıldığında mide kanseri riski yüzde 46, yemek borusu kanseri riski ise 2,2 katına çıkıyor. Kırmızı ette ise benzer bir ilişkiye rastlanmadı.

“Genel risk yalnızca tek başına işlenmiş et tüketimine değil, bütün beslenme düzenine ve yaşam tarzına bağlıdır. Temkinli olmalı ve her zaman dengeli, çeşitli bir beslenmeye öncelik vermeliyiz.”

Değerlendirme, çalışmayı yürüten İspanya’daki IDIBELL ve Katalan Onkoloji Enstitüsü’nün (ICO) Beslenme ve Kanser grubundan geldi. Dr. Catalina Bonet liderliğindeki ekip, Dünya Sağlık Örgütü’nün kanser araştırma kuruluşu IARC’ın işlenmiş ete “insanlar için kanserojen” demesinin ardından gelen bu sonuçların, belirleyici olanın tüketilen toplam miktar olduğunu gösterdiğini vurguladı.

Mide ve yemek borusu kanseri hakkında bilinmesi gerekenler

Mide kanseri erken evrede genellikle belirti vermediği için tanı geç konuyor. İnatçı mide yanması, hazımsızlık, iştah ve kilo kaybı gibi şikayetlerin sürmesi hâlinde hekime başvurmak büyük önem taşıyor. Koruyucu faktörler arasında sebze ve meyve ağırlıklı beslenme, tuz ile işlenmiş ürünlere sınır koyma ve sigaradan uzak durma sayılıyor.

Sık Sorulan Sorular

Günde ne kadar işlenmiş et tüketilmeli? Çalışma güvenli bir sınır vermiyor; ancak her ek 30 gramın riski yüzde 9 artırdığı görülüyor.

Kırmızı et de aynı riski taşıyor mu? Bu araştırmada kırmızı et ile mide ve yemek borusu kanseri arasında anlamlı ilişki bulunmadı.

Beyaz ette neden artış görüldü? Kadınlarda beyaz et, midenin alt bölümlerindeki kanserle ilişkili çıktı; araştırmacılar bu bulgunun ayrıca doğrulanması gerektiğini söylüyor.

Sonuç

EPIC verileri, sofradaki küçük alışkanlıkların uzun vadeli kanser riskini nasıl değiştirebildiğini gösteriyor. İşlenmiş eti azaltıp genel beslenme düzenini dengelemek en gerçekçi strateji olarak öne çıkıyor.