Fruktoz Yumurtalık Kanseri Yayılımını Nasıl Hızlandırıyor?

Wistar Enstitüsü araştırmacıları, fruktoz (meyve şekeri) denilen yaygın bir şekerin, kemoterapi atlatan yumurtalık kanseri hücrelerinin yayılmasını hızlandırdığını keşfetti. Nature Aging dergisinde yayımlanan çalışma, fruktozun bir enerji kaynağı olmaktan çok bir “kimyasal haberci” gibi davrandığını ve komşu tümör hücrelerinin birbirinden koparak metastaz yapmasına zemin hazırladığını ortaya koyuyor.

Fruktoz Yumurtalık Kanserini Nasıl Yayıor?

Cisplatin gibi platinyum bazlı kemoterapilerle tedavi edilen yüksek dereceli seröz yumurtalık kanserinde (HGSOC), tedaviye ilk başta iyi yanıt alınsa da hastalığın çoğu hastada nüks ettiği ve nükslerin yaklaşık %90 ölümle sonuçlandığı biliniyor. Wistar ekibi, kemoterapi sonrası hayatta kalan ve yaşlanma sürecine giren (senesans) kanser hücrelerinin fruktoz salgıladığını tespit etti. Bu fruktoz, çevredeki tümör hücrelerinin hücre zarındaki kolesterol üretimini baskılıyor; kolesterol azalınca hücreler birbirine tutunamayıp kopuyor ve karın boşluğunda yayılıyor.

“Bu etkiyi henüz hastalarda test etmedik ama kolesterol düşüren ilaçların kemoterapi ile birlikte kullanılmasıyla ilgili soruları gündeme getiriyor.”

Statinler ve Şekerli İçecekler Ne Kadar Riskli?

Çalışmada, şekerli içeceklerde bulunan yüksek fruktozlu mısır şurubu düzeyine denk miktarda fruktoz tüketiminin, kemoterapi olmadan bile kanser yayılımıyla ilişkili sinyalleri artırdığı gözlendi. Aynı şekilde kolesterol düşüren statin ilaçlarının da hücreler arası “yapışkanlığı” azaltarak kopmayı teşvik edebildiği belirlendi. ABD’de 39 milyon kişi statin kullanıyor; fruktozlu mısır şurubu bazı kişilerde günlük kalorinin %8-20’sini oluşturuyor. Ancak bulgular şu an yalnızca ön-klinik aşamada; hastalarda doğrulanmadı.

Yumurtalık Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Yumurtalık kanseri, yumurtalıklarda gelişen ve erken belirti vermediği için genellikle ileri evrede teşhis edilen bir kanser türüdür. Menopoz sonrası kadınlarda daha sık görülür. Standart tedavisi cerrahi sonrası platinyum bazlı kemoterapidir. Metastaz ise karın boşluğundaki organlar arasına sıçrama şeklinde olur ve hastalığın ölümcül yönünü oluşturur.

Sık Sorulan Sorular

Şeker tüketmek yumurtalık kanserini tetikler mi? Yüksek fruktoz alımı kemoterapi sonrası yayılımı artırabiliyor; ancak henüz hastalarda doğrulanmadı. Aşırı şekerli içecek tüketiminden kaçınmak mantıklı bir önlemdir.

Statin kullanan kanser hastaları ilacını bırakmalı mı? Hayır. Araştırmacılar bulguların statin kesmek için bir gerekçe olmadığını vurguladı; daha fazla klinik çalışma gerekiyor.

Bu bulgu hangi kanser türleri için geçerli? Çalışma yumurtalık kanserine odaklandı; ancak pankreas, kolon ve karaciğer gibi karın içinde yayılan kanserlerde de benzer mekanizma olabileceği düşünülüyor.

Sonuç

Wistar Enstitüsü’nün çalışması, fruktozun kanser hücreleri arasında bir sinyal molekülü olarak rol oynadığını ve metabolik süreçlerin tümör yayılımını etkileyebildiğini ortaya koydu. Yeni bulgu, diyetin kanser tedavisindeki rolünü anlamak için önemli bir adım.