Eli Lilly, Stipple Bio ile 5.9 milyar dolarlik kanser ilaci kesfi anlasmasi...

Michigan Üniversitesi Rogel Kanser Merkezi araştırmacıları, prostat kanserinde tümör büyümesini durduran DALTAC adlı yeni bir tedavi stratejisi geliştirdi. Yaklaşım, kanseri besleyen iki proteini birbirine “yapıştırarak” etkisiz hale getiriyor ve hayvan modellerinde mevcut ilaç kombinasyonlarından bin kat daha güçlü anti-tümör etki gösterdi. Çalışma, 11 Kasım 2026’da Nature dergisinde yayımlandı.
DALTAC (domain-alteration chimeras, alan-değiştirme kimerikleri), iki inhibitörü kısa bir bağlayıcıyla birleştiren çift işlevli küçük moleküllerden oluşuyor. Strateji, “kimyasal olarak indüklenmiş yakınlık” (chemically induced proximity) adı verilen yeni bir alanın parçası. Mevcut ilaçlar tek bir proteini hedeflerken, DALTAC iki kanser proteini arasındaki etkileşimi yeniden programlıyor.
“Molekülümüz, bu iki kanser sürücüsü proteini anormal bir konfigürasyonda birbirine bağlayan bir moleküler köprü gibi davranıyor ve onları etkin olmayan bir durumda hapsediyor.”
Bu sözler, çalışmanın baş yazarı ve Michigan Translasyonel Patoloji Merkezi direktörü Dr. Arul M. Chinnaiyan‘a ait. Yaklaşım, androjen reseptörü (AR, prostat kanserinin büyümesini tetikleyen protein) ve p300 adlı yardımcı proteini hedef alıyor. Normalde bu ikisi birlikte prostat kanserini besleyen genleri aktive ederken, DALTAC-1 molekülü onları birbirine yapıştırarak iki sinyal yolunu aynı anda kapatıyor. İlaç keşfi uzmanı Prof. Shaomeng Wang yönetiminde optimize edilen molekül, tümör hücrelerinde ayrı inhibitör kombinasyonundan yaklaşık bin kat daha güçlü çalışırken normal hücreleri koruyor.

Prostat kanseri, erkeklerde en sık görülen kanser türlerinden biri. Hastalık, erkeklik hormonu (androjen) ile beslenir; androjen reseptörü (AR) üzerinden genleri aktive ederek tümör büyümesini sürdürür. Mevcut tedaviler androjen seviyelerini düşürmeyi veya reseptörü bloke etmeyi amaçlar, ancak kanser zamanla direnç geliştirebilir. DALTAC, bu direnci aşmak için farklı bir mekanizma kullanıyor: proteini yok etmek yerine işlevini yeniden programlıyor. Çalışmada, fare modelinde tümörlerin yüzde 75’inde gerileme gözlendi.
DALTAC ne zaman hastalarda kullanılabilecek? Şu anki sonuçlar laboratuvar ve hayvan modellerinden geliyor; klinik denemelerin başlaması için daha fazla çalışma gerekiyor.
Mevcut prostat kanseri ilaçlarından farkı ne? Klasik ilaçlar tek bir proteini engellerken, DALTAC iki proteini aynı anda hedef alıyor ve bu sayede çok daha güçlü anti-tümör etki gösteriyor.
Yan etkileri var mı? Ön klinik veriler, DALTAC-1’in normal hücrelere zarar vermeden tümör hücrelerini öldürdüğünü gösteriyor; bu, yan etkilerin daha az olabileceğine işaret ediyor.
DALTAC stratejisi, prostat kanserinde direnç sorununu aşma potansiyeli taşıyor. Michigan ekibi, molekülü hap (oral) formuna optimize etmiş ve patentler Medsyn Biopharma şirketine lisanslanmış. Klinik denemelerin başlamasıyla, özellikle mevcut tedavilere direnç geliştiren hastalar için yeni bir seçenek doğabilir.
Yorum Yapın