Çok sıcak çay yemek borusu kanseri riskini üçe katlıyor

Oxford Üniversitesi bilim insanlarının yaklaşık 980 bin kişiyi kapsayan, alanının dünyadaki en büyük araştırması çok sıcak çay ve kahve içilmesinin yemek borusu (besinlerin mideye geçtiği boru) kanserinin en yaygın türü olan skuamöz hücreli karsinom riskini üçe katladığını ortaya koydu. Bulgular International Journal of Cancer dergisinde yayımlandı. Riski artıran şey içeceğin kendisi değil; onun sıcaklığı ve tüketim sıklığı.

Çok sıcak çay kanser riskini nasıl artırıyor?

Araştırmada içecekini “çok sıcak” tercih edenlerde, “ılık” içenlere kıyasla skuamöz hücreli karsinom (yemek borusunu döşeyen yassı hücrelerden gelişen tümör) riski üç kat fazlaydı. Sıcaklık etkisi dengelendikten sonra bile günde altı ve üzeri sıcak içecek tüketenlerde risk yüzde 71 daha yüksek çıktı. Dünya Sağlık Örgütü’nün kanser araştırma ajansı IARC, 2016’dan bu yana 65 derece üzeri içecekleri “muhtemelen kanserojen” sınıfında değerlendiriyor. Nedenin, sıcak sıvının yemek borusunu döşeyen hücrelerde tekrarlayan ısı hasarı yaratması olduğu düşünülüyor. Kritik ayrıntı: adenokarsinom denen ikinci tümör türünde artış gözlenmedi.

“Bir sıcak içeceğin ne kadar bekletilmesi gerektiğini dakikayla söylemek güç. Ama endişeniz varsa, hâlâ çok sıcakken değil, içmesi rahat hale gelince içmenizi öneriyoruz.”

— Fiona Osgun, Cancer Research UK sağlık bilgi direktörü

Yemek Borusu Kanseri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Yemek borusu kanserinin en sık belirtisi yutma güçlüğü ve göğüs arkasında yanma hissidir. Skuamöz hücreli tip, sigara ve alkolle en güçlü ilişkili türdür. Araştırmacılar, “çok sıcak” tercih edenlerin içeceğini bir kademe düşürmesi hâlinde bu tip vakaların yüzde 14’ünün önlenebileceğini hesapladı. Çalışmayı yöneten Oxford’dan Dr. Keren Papier, sıcaklık ve sıklığın korunmada iki net hedef olduğunu belirtti.

Sık Sorulan Sorular

Çayı içmeden önce ne kadar bekletmek gerekiyor? Kesin süre yok; rahat yudumlanabilir hale gelmesi yeterli. IARC’ın eşiği 65 derece üzeridir.

Ilık veya soğuk çay içenler için de risk var mı? Hayır. Artış yalnızca “sıcak” ve “çok sıcak” tercih edenlerde görüldü; “ılık” içenlerde risk artmadı.

Günde kaç bardak çay güvenli? Sayı değil sıcaklık belirleyici. Günde altı ve üzeri çok sıcak içecek yüzde 71’lik artışla ilişkili çıktı.

Sonuç

Araştırma gözlemsel bir çalışma; çok sıcak çay yemek borusu kanseri riskini doğrudan neden olarak kanıtlamıyor, güçlü bir ilişki gösteriyor. Uzmanların mesajı basit: çay ve kahveyi birkaç dakika soğumaya bırakın. Korunmada en etkili adımlar ise hâlâ sigarayı bırakmak ve alkolü azaltmak.