Türkiye'de her yıl 19 bin erkeğe prostat kanseri tanısı konuluyor. Mahremiyet kaygısı...

Kanada’nın British Columbia Üniversitesi (UBC) araştırmacıları, CDK12 genindeki kalıtsal mutasyonların neden olduğu, daha önce tanınmayan bir agresif prostat kanseri türü keşfetti. 4.500’den fazla hastanın genetik verisinin incelendiği çalışmada, bu mutasyonu taşıyan beş kişinin tamamı 44-62 yaşları arasında kanseri başka organlara yayılmış halde teşhis etti. Bulgular, Cancer Discovery dergisinde yayımlandı.
CDK12, hücrelerin DNA onarım süreçlerini düzenleyen bir gen. Bilim insanları bugüne kadar bu gendeki zararlı değişimlerin kanser hücresi içinde sonradan ortaya çıktığını düşünüyordu. Yeni çalışma ise bu mutasyonun ebeveynlerden çocuklara geçebildiğini, yani kalıtsal olduğunu ortaya koyuyor. Araştırmacılar, hastaların tümörlerinde CDK12 işlev kaybına özgü bir genetik imza bularak kalıtsal mutasyonların kanserin gelişiminde doğrudan rol oynadığını kanıtladı.
“Tanı koyduğumuz her hastada kanser, teşhis anında çoktan yayılmıştı. Aileleri daha erken tespit etmek artık elimizde bir fırsat — hâlâ iyileştirici tedavilerin mümkün olduğu dönemde müdahale edebiliriz.”
Bu sözler, çalışmanın kıdemli yazarı ve UBC Tıp Fakültesi’nde ürolojik bilimler doçenti olan Dr. Alexander Wyatt’a ait. Çalışmanın ilk yazarı ise Dr. Sofie Tolmeijer.
Tüm kanserlerin yaklaşık %5-10’u kalıtsal mutasyonlarla ilişkili. Şimdiye kadar en iyi bilinen örnekler BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonlarıydı; meme, yumurtalık, pankreas ve prostat kanseri riskini artırıyorlardı. CDK12 ise artık bu listenin yeni bir üyesi olarak öne çıkıyor. Çalışmaya göre her 1.000 agresif prostat kanseri hastasından yaklaşık birinde kalıtsal CDK12 mutasyonu bulunuyor; bu düşük oran bile dünya genelinde yüzlerce aileyi etkileyebiliyor.

CDK12 mutasyonu taşıyan herkes prostat kanseri olur mu? Mutasyonu taşımak kanser garantisi değil, ancak agresif hastalık riskini belirgin şekilde artırıyor. Keşfedilen beş taşıyıcının tamamı metastatik prostat kanseri geliştirdi.
Bu mutasyon için test var mı? Evet. CDK12 mutasyonlarını tespit eden genetik test teknolojisi halihazırda mevcut ve mevcut kalıtsal kanser test panellerine eklenmesi nispeten kolay.
CDK12 mutasyonu diğer kanser türleriyle de ilgili mi? Araştırmacılar, CDK12 mutasyonu taşıyan bazı hastaların ailelerinde yumurtalık kanseri öyküsü olduğunu belirtti; ancak bağlantıyı doğrulamak için daha fazla çalışma gerekiyor.
Keşfin en önemli pratik sonucu, CDK12’nin standart kalıtsal kanser genetik test panellerine eklenmesi. Ailelerin risklerini erken bilmeleri, düzenli takip ve uygun zamanda tedavi başlamayı sağlayarak metastatik hastalığın önüne geçebilir. Araştırmacılar, doğru genetik tarama ve izleme programlarıyla bu mutasyonu taşıyan hiç kimsenin kanserden hayatını kaybetmemesini hedefliyor.
Yorum Yapın